مرجع دانلود پرسشنامه و ابزار استاندارد در تمامی رشته ها,طراحی پرسشنامه

ترم آخر

آزمون,طراحی پرسشنامه,روانشناسی,مدیریت,پرسشنامه استاندارد,پرسشنامه رایگان,مشاوره آماری ,سایت پرسشنامه,نرم افزار رایگان روانشناسی,سفارش

خانه / آرشیو تگ: علوم اجتماعی (صفحه 8)

آرشیو تگ: علوم اجتماعی

پرسشنامه رفتار شخصی

پرسشنامه تاثیر رسانه های جمعی بر بیماری ایدز

هدف: ارزیابی نحوه تفکر افراد در مورد خود و دیگران
تعداد سوال: ۲۹
شیوه نمره گذاری و تفسیر نتایج: دارد
نرم یا هنجار: دارد
منبع: ژندا، لوئیس. آزمون های شخصیت. ترجمه بشارت و حبیب نژاد. انتشارات آییژ، بهار ۱۳۸۸

همین الان دانلود کنید

قیمت: ۱۹۰۰ تومان

خرید فایل

Desc (1)

پرسشنامه رفتار شخصی 

پرسشنامه رابطه رمانتیک

پرسشنامه تاثیر رسانه های جمعی بر بیماری ایدز

هدف: چقدر رمانتیک هستید ؟
تعداد سوال: ۳۱
شیوه نمره گذاری و تفسیر نتایج: دارد
نرم یا هنجار: دارد
منبع: ژندا، لوئیس. آزمون های شخصیت. ترجمه بشارت و حبیب نژاد. انتشارات آییژ،بهار ۱۳۸۸

همین الان دانلود کنید

قیمت: فقط ۲۴۰۰ تومان

خرید فایل

Desc (1)

پرسشنامه رابطه رمانتیک

پرسشنامه عزت نفس کوپر اسمیت

پرسشنامه تاثیر رسانه های جمعی بر بیماری ایدز

هدف: بررسی میزان عزت نفس در افراد
تعداد سوال: ۵۸
روش نمره گذاری و تفسیر نتایج: دارد
مقیاس دروغ سنجی: دارد
روایی و پایایی: دارد
ماخذ : گنجی ، حمزه . ارزشیابی شخصیت . نشر ساوالان . ۱۳۸۰

همین الان دانلود کنید

قیمت: فقط ۱۹۰۰ تومان

خرید فایل

Desc (1)

پرسشنامه عزت نفس کوپر اسمیت

عزت نفس چیست ؟

عزت نفس از دو بخش مهم تشکیل می شود :
۱) باور خودتوانمندی به معنای داشتن اطمینان به توانائی فکر کردن . درک کردن . آموختن . انتخاب کردن و تصمیم گیری برای خود .
۲) احترام به خود یا داشتن حرمت نفس به معنای ارزش برای خود یعنی آن که به خود حق بدهیم که زندگی کنیم و شاد باشیم .

آکاایران: عزت نفس یک نیاز اولیه برای انسانهاست . چون فکرکردن لازمه زندگی موفق است و این اندیشه و فکر به ما امکان می دهد که قدرت تصمیم گیری هر انسان بستگی به میزان عزت نفس او دارد بنابراین نقش عزت نفس در زندگی انسان بسیار مهم وچشمگیر می باشد .
آیا داشتن باور خود توانمندی و احترام به خود به این معنا است که هرگز اشتباه نکنیم ؟
خیر . خود توانمندی و احترام به خود به این معنا است که هر یک از ما میتوانیم فکرکنیم . قضاوت داشته باشیم و اشتباهات خود را اصلاح کنیم . عزت نفس به این معناست که بداینم و باور داشته باشیم که می توانیم آنچه را لازم داریم بیاموزیم و با چالشها و مشکلات زندگی برخورد اندیشمندانه داشته باشیم .

پرسشنامه ابراز وجود برای جوانان ASA

پرسشنامه تاثیر رسانه های جمعی بر بیماری ایدز

هدف: ارزیابی رفتار افراد (رفتار مبتنی بر ابراز وجود، غیر ابراز وجود و پرخاشگرانه)
تعداد سوال: ۳۳
شیوه نمره گذاری و تفسیر نتایج: دارد
روایی و پایایی: دارد
منبع: ساعتچی. محمود ، کامکاری. کامبیز، عسکریان. مهناز . آزمونهای روان شناختی . نشر ویرایش . ۱۳۸۹

همین الان دانلودکنید

قیمت: فقط ۲۴۰۰ تومان

خرید فایل

Desc (1)

پرسشنامه ابراز وجود برای جوانان ASA

تعریف مهارت ابراز وجود

رفتار جرات‌مندانه یک رفتار بین فردی است که شامل ابراز صادقانه و نسبتاً رک افکار و احساسات می‌باشد، به نحوی که از نظر اجتماعی مناسب بوده و احساسات و آسایش دیگران نیز در آن مد نظرباشد به طور کلی جرات‌مندی را می‌توان توانایی ابراز صادقانه نظرات، احساسات و نگرش‌ها بدون احساس اضطراب دانست. جرات‌مندی همچنین شامل دفاع فرد از حقوق خود می‌باشد، به شکلی که حقوق دیگران پایمال نشود.

۱- پرخاشگرانه: در این نوع ارتباط فرد با تهدید کردن و تضییع حق دیگران توهین آمیز برخورد می کند.

۲- منفعلانه: دراین نوع ارتباط فرد با عذر خواهی افراطی و کوچک انگاری خود تمامی افکار، احساسها و حقوق شخصی خود را به نفع طرف مقابل نادیده می گیرد.

۳- جرات مندانه: ارتباط جرات مندانه گونه‌ای از ارتباط است که در آن هر احساسی بجز اضطراب به‌راحتی ابراز شده و نتیجه آن حرکت به سوی اهداف و مقاصد شخصی بدون ضایع کردن حق دیگران است.

هرکدام از سبک های ارتباطی فوق دارای اجزایی شامل باورها ، رفتارها ، رویارویی ،تجربه احساسات ،تاثیری که برمی تواندبردیگران می گزارند می شود .

در سبک پرخاشگرانه باور فرد براین است که همه باید مثل من باشند،من هرگز اشتباه نمی کنم،حق با من است ولی تو اشتباه می کنی وهمیشه خودرا همه چیزدان می دانند اینگونه افراد ذهنشان بسته است واجازه ورود هر نوع اطلاعاتی را نمی دهند وبه طور کلی شنونده ای ضعیف هستند ،خود را رئیس می دانند ودیگران را تحقر میکنند حتی ممکن است دیگران را مورد حمله فیزیکی – کلامی و… قرار دهند . افرادی که سبک برقراری ارتباطشان پرخاشگرانه است رفتار خشم را در دیگران برمی انگیزدوباعث ایجاد مقاومت – برخورد دفاعی – دروغگویی- پنهانکاری و…. در فرد مقابل می شود

اما باور افراد باسبک منفعلانه این است که هرگز عواطف واقعی خویش را ابراز نکن ،طوفان ایجاد نکن ،مخالفت نکن،دیگران ار تو بیشتر حق دارند ویا به دردسرش نمی ارزد اینگونه افراد همیشه به صورت غیر مستقیم موافق انجام کار ومحتاط می باشند. سعی میکنند هوای هر دوطرف را داشته باشند ودائما بدون آنکه لازم باشد عذرخواهی می کنند،به جای اقدام کردن شکوه وشکایت می کنند واجازه می دهد دیگران برایش تصمیم بگیرند اینگونه باورها ورفتار دراین افراد باعث می شود تا پرتوقع کردن دیگران می شود ودلیل تراشی را در دیگران بر می انگیزد

 اما سبکی که از همه مهمتر ولازم است ما براساس آن عمل کنیم واین سبک را به فرزندانمان نیز آموزش دهیم سبک جراتمندانه یا همان ابراز وجود است حال ببینیم باور ها ، احساسات ،وتاثیری که اینگونه افراد بر دیگران دارند چیست ؟

باور افراد با ابراز وجود این است که هم خودش وهم دیگران ارزشمند هستند ،هم دیگران وهم من بر حق هستیم .این افرادگوش دهنده فعال وکارآمدی هستند ،محدودیت وانتطارات را ابراز می دارند هرگونه مشاهده ای را بیان می کنند واز همه مهمتر به مراقب احساسات دیگران هستندو به دیگران برچسب نزده وقضاوت نمی کنند انتظارات این افراد واقع بینانه بوده ومنصفانه وعادلانه رفتار می کنند در رفتار غیر کلامی این جملات را بیان می کنند که :

– انتخاب من این است که ………..
– من فکر می کنم ………..
–  به نظر من …………..

این افراد بااین برخورد و رفتار باعث افزایش عزت نفس دیگران نیز می شود و در پایان این قسمت بگوییم رفتار جرأت‌مندانه به فرد کمک می‌کند که بتواند:
احساسات خود را ابراز کند،روابط خود را بهبود بخشد،اگر لازم باشد اعتراض کند،نظر خود را بیان کند،درخواست کند. بتواند محکم نه بگوید،به خود اطمینان داشته‌باشد،اعتماد به‌نفس خود را افزایش ‌دهد،احترام دیگران را نیز جلب کند،توانایی تصمیم‌گیری خود را بهبود ‌بخشد و حقوق خود نیز را حفظ کند. علاوه بر این موراد جرأت‌ورزی در موقعیت‌های زیر هم به دردتان می‌خورد:

۱ـ تقاضای معقول از دیگران
۲ـ برخورد درست با مخالفت دیگران
۳ـ جلوگیری از تعارضات پرخاشگرانه غیرضروری

۴ـ اعلام موضع خود در تصمیم‌های جمعی برای ورود به دنیای این افراد حداقل باید از سه مرحله زیر عبور کنید:

 الف : پیش از اعلام موضع

 ۱ـ ابتدا از موضع خود مطمئن شوید، یعنی مشخص کنید که می‌خواهید بگویید بله یا خیر. اگر مطمئن نیستید، بگویید که برای پاسخ دادن باید کمی فکر کنید. به شخص مقابل بگویید که بداند چه زمانی پاسخ خواهید گفت.

۲ـ اگر شما کاملا متوجه نشده‌اید که فرد مقابل از شما چه تقاضایی دارد، از او توضیح روشنی بخواهید

ب: اعلام موضع با جمله سه بخشی

۱ـ بخش همدلانه یا بازخورد مثبت: این بخش که با کلمه «من» شروع می‌شود فضا را دوستانه می‌کند و از پرخاشگرانه بودن جمله‌تان جلوگیری می‌کند. همچنین طرف مقابل معمولا می‌فهمد که شما علت درخواست و مشکل او را درک کرده‌اید: «من می‌دونم که تو موبایل من رو لازم داری…»
۲ـ بخش استدلالی: در این بخش دلیل یا دلایل تصمیم خودمان را اعلام می‌کنیم. این دلایل باید تا حد ممکن کوتاه، واضح و روشن باشند. یادتان باشد آوردن دلیل اضافی به ضرر خودتان تمام می‌شود: «اما چون تصمیم گرفتم موبایلم رو به کسی قرض ندهم/ یا/ چون در طول روز به موبایلمو احتیاج پیدا می‌کنم…»

۳ـ بخش قاطع اعلام تصمیم: خیلی‌ها به این بخش نمی‌رسند و به همین خاطر جمله ناتمام‌شان موجب می‌شود طرف مقابل سوء استفاده کند و سکوت در این بخش را دلیل بر رضایت بگیرد. در این بخش ما تصمیممان را بدون تعارف اعلام می‌کنیم: «موبایلمو بهتون نمی‌‌دم.»

ج: اعلام موضع در شرایط خاص : این بخش زمانی مورد استفاده قرار می گیرد که طرف خیلی سمج بوده و از موضع خودک.تاه نیاید می‌توانید از تکنیک‌های خاص این بخش استفاده کنید:

۱ـ سی‌دی خش‌دار:در این تکنیک که به آن «صفحه خط افتاده» هم می‌گویند ما دقیقا مثل یک سی‌دی آسیب دیده مرتب یک جمله را بی‌کم و زیاد تکرار می‌کنیم. این جمله در ابتدا همان بخش دوم و سوم مرحله قبل است و بعد می‌توانید فقط به بخش آخر اکتفا کنید. یادتان باشد که شما هیچ چیزی نمی‌شنوید. شما یک سی‌دی خش‌دار هستید که هیچ استدلالی را نمی‌شنوید. زبان بدن شما باید قاطعانه و بدون تغییر باشد. شما اگر جای طرف مقابل باشید، از این همه تکرار خسته نمی‌شوید؟ خب، هدف ما هم همین است

۲ـ قاطعیت پیش‌رونده: شما می‌توانید از یک جمله سه بخشی محترمانه شروع کنید و در صورت ادامه، مرتب زبان بدن و لحن و محتوای جمله‌تان را قاطعانه‌تر کنید و اگر جواب نداد محیط را ترک کنید. این تکنیک برای ایستادگی در مقابل دعوت به سیگار و مشروب و موادمخدر توصیه می‌شود. به این روش جرأت‌مندی فزاینده هم گفته می‌شود

۳ـ خلع سلاح: همان‌طور که گفتیم افراد پرخاشگر با برچسب زدن و جریحه‌دار کردن احساساتتان می‌خواهند به هدفشان برسند. شما بعد از به کار بردن جمله سه بخشی در مقابل این افراد معمولا می‌شنوید: «خیلی خودخواهی» بهترین راه در مقابل این افراد این است که بگویید «اگه این کار خودخواهیه آره من خودخواه‌ام» و او سلاحش را از دست داده است! البته یادتان باشد حتما مطمئن باشید طرف می‌خواهد سوء استفاده کند.

۴ـ خود را به خنگی زدن: این تکنیک در مقابل انتقادهای زیاده از حد کاربرد دارد. در مقابل این موقعیت خود را به خنگی بزنید. مثلا اگر کسی به نحوه کار کردن شما ایرادی غیر منطقی گرفت و گفت «تو کار خودتو بلد نیستی» می‌توانید زبان بدن ساده‌لوحانه به خودتان بگیرید، یک لبخند احمقانه بزنید و بگویید: «آره اتفاقا خودمم فکر می‌کنم کارمو بلد نیستم!»

۵ ـ عوض کردن موضوع صحبت: وقتی شما با چند بار گفتن جمله سه بخشی نتیجه نگرفته‌اید موضوع صحبت را عوض کنید.

پرسشنامه بحران هویت – احمدی

پرسشنامه تاثیر رسانه های جمعی بر بیماری ایدز

هدف: ارزیابی  ابعاد مختلف تشخیصی بحران در هویت افراد
تعداد سوال: ۳۰
شیوه نمره گذاری و تفسیر نتایج: دارد
روایی و پایایی: دارد
منبع: ساعتچی. محمود ، کامکاری. کامبیز، عسکریان. مهناز. آزمونهای روان شناختی. نشر ویرایش. ۱۳۸۹

همین الان دانلود کنید

قیمت: فقط ۱۹۰۰ تومان

خرید فایل

Desc (1)

پرسشنامه بحران هویت – احمدی

تعریف بحران هویت

جدی ترین بحرانی که یک شخص با آن مواجه می شود در خلال شکل گیری هویت رخ می دهد.  این بحران بدان جهت جدی است که موفقیت در رویارویی با آن پیامدهای بسیاری داردو شخص که فاقد یک هویت متشکل است در خلال زندگی بزرگسالیش با مشکلات متعددی مواجه خواهدشد اریکسون خاطر نشان می سازد که برای هر فردی امکان دارد بحران هویت روی دهد و منحصر به دوره نوجوانی یا جوانی نیست ، از نگاهی دیگر بحران هویت این گونه تعریف شده است : ”عدم موفقیت یک نوجوان در شکل دادن به هویت فردی خود ، اعم از اینکه به علت تجارب نامطلوب کودکی و یا شرایط نامساعد فعلی باشد ، بحرانی ایجاد می کند که بحران هویت یا گم گشتگی نام دارد. “ ( شرفی ۱۳۸۱ : ۱۸ )

از دیدگاه دکتر ”خدایاری فرد“ بحران هویت هنگامی آغاز می شود که فرد نتواند ارزشها ونظریات والدین را به میزان قابل توجهی با ارزش ها و عقاید دوستان ،همسالان و سایر افراد مهم در زندگی نوجوان بپذیرد و عمل نماید و خود نیز نداند که کدامیک از این دیدگاهها با ارزش ها و معیارهای او تطبیق می کند و کار هویت یابی برایش دشوار و طولانی می گردد چون نمی تواندهویتی واحد برای خود کسب نماید و احتمالاً دچار بحران هویت می شود . (۱۳۸۰ : ۴۲)

در بحران هویت ، نوجوان شدیداً دچار اضطراب و ناراحتی ذهنی است به صورتیکه نمی تواند جنبه های مختلف شخصیت خویش را در یک خویشتن قابل قبول و هماهنگ ، سازمان دهد . به هنگام بحران هویت نوجوان در سه مورد یا بیشتر  از موارد زیر دچار شک و تردید است .

۱-             اهداف بلند مدت

۲-             انتخاب شغل

۳-             الگوی رفاقت

۴-             رفتارهاو تمایلات جنسی

۵-             تشخیص مذهبی

۶-             نظام ارزش های اخلاقی

۷-             تعهد گروهی ( احمدی ،۱۳۷۷ : ۳-۲۹ )

جیمز مارسیا (J.Marcia ) با دقت بر روی نظریه اریکسون کارکرد و طرحی وارائه داد که مراحل آن شامل تصمیم هویت منفی نه سردر گمی در هویت می باشد مطابق نظر مارسیا بزرگسالان هویت ها و اعتقاداتشان را کشف می کنند و با ارزشهایشان متعهد می شوند .(Internet)

”بحران هویت“ از دیدگاه دکتر عبدالهی (۱۳۷۵) به معنای گسستن و بیگانه شدن انسان از اصل و جوهر خویش و پیوستن به اصل و جوهری دیگر و نیز تعدد یا تنوع و تعارض هویت های جمعی کوچک و خاص گرایانه وضعیت هویت جمعی عامه در درون یک جامعه و در بر گیرنده آن چیزی است که جامعه و افراد در فرآیند گسستن ها و پیوستن ها با مشکل و ابهام روبرو می سازد . ”از دیدگاه ایشان ، این مساله که در تاریخ اکثریت جوامع دیده می شود به دنبال انقلاب علمی و تکنولوژیکی نیمه دوم قرن بیستم و وقوع بحران در نظام های سرمایه داری و سوسیالیستی و بازتاب آن در کشورهای وابسته به آنها و نیز کشورهای در حال گذر ، هر چه بیشتر وسعت یافت و شکل پیچیده تری به خود گرفت . در کشور ما به عنوان       جامعه ای در حال گذر که ساختارهای اقتصادی ، سیاسی و فرهنگی آن در حال دگرگونی است نیز این مساله به چشم می خورد که زمینه گرایش به بیرون از جامعه و سبب جذب آنان به هویت های غیر ملی شده است . (عبدالهی ، ۱۳۷۵ : ۱۲۹ ـ ۱۲۵)

ـ  هویت و خویشتن

خویشتن شناسی معمای بزرگ زندگی ماست . خویشتن شناسی شامل من کیستم ،به کجا می روم ،چه        می کنم می باشد ، خویشتن شناسی بخش اساسی هویت ما را تشکیل می دهد . تا مادامی که نـدانیم چـه می کنیم و به کجا می رویم و از زندگی چه می خواهیم ، نمی توانیم هویت واقعی خود را تشکیل دهیم بایستی یاد بگیریم و در زندگی خویش تعقل کنیم و به عبارت دیگر به این درجه از خود آگاهی برسیم که به این سئوالات بدرستی جواب دهیم و گرنه نمی توانیم هویت واقعی خود را شکل دهیم .

هویت اجتماعی بدون ”خود“ نا موجه است . مفهوم خود با مفاهیم اجتماعی و هویتی که شخص با آن درگیر است ، همراه است ، حقیقت وجود ما همانی نیست که هستیم بلکه چیزی است که از خویشتن می سازیم آنچه فرد را می سازد وابسته به اعمال و رفتارهای سازنده ای است که فرد در پیش می گیرد خود فهمی منوط به نیت باطنی و اساسی تری است که در ساخت و باز ساخت مفهومی منسجم نتیجه بخش برای هویت شخص نقش دارد. (گیدنز ۱۳۷۸ : ۱۱۲ )

هر خود منفرد ، مرکز تجسم یافته سیهری اجتماعی از خود و دیگران است . کانون آمد و شدهای درونی – بیرونی و دانمی و داده –ستانده های تبادلی که برخی از آنها در خود حک می شوند و برخی نیز               نمی شوند . (جنکینز ۱۳۸۰ : ۸۲ )

  مشکلات هویت یابی :

جستجوی هویت، همواره با سایه‌ای از ابهام، نگرانی و تردید همراه است. نوجوان درصدد است تا در دنیای پرازدحام و شدیداً متغیر، جایگاه خود را بیابد و هویتی از خویش به دست آورد. نوجوانان هویت موردنظر را آن گونه که مایل هستند، به وجود می‌آورند و به این سئوال همیشگی پاسخ دهند که ما کیستیم؟ و برای چه زندگی می‌کنیم؟(شرفی، ۱۳۷۴)

نوجوانان آگاهانه تلاش می‌کنند تا نقش‌های مختلفی را بیازمایند. به این امید که نقشی را بیایند که با آنها «تناسب داشته باشد». در دوره نوجوانی ، هویت یابی مسئله‌ای حاد می‌شود، تا حدودی به این دلیل که نوجوان روز به روز تغییر می‌کند. در دوران نوجوانی فرد با مجموعه‌ای از تغییرات روانی یا فیزیولوژیکی، جنسی، شناختی و همچنین تقاضاهای شغلی و اجتماعی جدیدی روبرو می‌شود. بی‌شک چنین هویتی، غالباً محصول فرهنگ، تربیت خانواده، گرایشها و نگرشهای آنان است، لیکن باید توجه داشت که نوجوان در شرایطی بعضاً به معارضه با تأثیرات فرهنگی و خانوادگی بر می‌خیزد و درصد است از نو هویتی را بیافریند.(شرفی، ۱۳۷۴).

اریکسون، معتقد شده است که هویت از دو راه ممکن است منحرف شود . ممکن است پیش از آنکه رشد کند تثبیت شود (یعنی پیش از موعد شکل بگیرد) و یا اینکه بدون هیچ محدودیتی گسترش یابد.

 

     هویت یابی زودرس

وقفه‌ای است که در فرآیند شکل گیری هویت ایجاد می‌گردد. هویت یابی زودرس تثبیت زودرس تصور فرد از خودش است که این تثبیت در سایر امکانات و توانائیهایی که شخص برای توصیف خود دارد تأثیر می‌گذارد. نوجوانانی که هویتشان پیش از موعد تثبیت می‌شود ، تأئید دیگران برایشان اهمیتی اساسی دارد. عزت نفس آنان تا حدود زیادی بستگی به تأئید دیگران دارد. در ضمن این دسته به ارزش‌های سنتی مذهبی بیشتر علاقمندند و کمتر تأملی و یا فکر عملی می‌کنند.

   عوامل موثر بر بحران هویت

برای تشریح و توضیح بحران هویت نیازمند تبیین فرایند هویت یابی هستیم که فرد در مراحل رشد کسب و با آن مواجه می شود .مطابق نظر اریکسون ،فرد در فرایند ۸ مرحله ای رشد خویش همیشه با یک بحران مواجه است و بحران دوران بلوغ و نوجوانی ،هویت است که در مرحله پنجم روی می دهد. قبل از بسط کامل این فرایند ، عوامل موثر بر هویت یابی و و جامعه پذیری ذکر می شود .

۱ ـ ۹ ـ ۲ ـ  نقش خانواده در هویت یابی:  

خانواده بنیان زندگی اجتماعی و اولین کانون تربیت فرزندان است .نهاد خانواده اساسی ترین و اولین محیط اجتماعی شدن است .کودک از بدو تولد در دامن خانواده نشو و نما می یابد و سپس در کنار دیگر نهادهای اجتماعی شدن ارتباط خویش را با آن حفظ می کند .گرچه تاثیر خانواده امروزه به سبب جـابـه جـایی نقش ها کم شده است ؛ اما هیچگاه این تاثیر از بین نرفته است . از دیدگاه آنتونی گیدنز ، ”در جامعه امروزی اجتماعی شدن پیش از همه در یک زمینه کوچک خانوادگی رخ می دهد . بیشتر کودکان انگلیسی نخستین سالهای زندگی خود را در درون یک واحد خانوادگی شامل مادر ،پدر و شاید یک یا دو فرزند دیگر سپری می کنند برعکس در بسیاری از فرهنگ ها دیگر ،عمه ها و خاله ها ،عمو ها یا دایها و نوه ها غالباً جز یک خانواده واحد بوده و مراقب از کودکان اطفال بسیار خردسال را به عهده دارند. “ (۱۳۷۳ :۸۵ )

از نظر ویل دورانت ،نخستین وحدت اجتماعی که این موجود بدان علاقه پیدا می کند ، خانواده است و رشد اخلاق او با محبت و وفاداری به وحدت بزرگتر ها توسعه می یابد تا آن که وطن پهناورش نیز در نظر او تنگ می نماید . ( کی نیا ۱۳۷۳ : ۶۰۲ )

خانواده هم محل کار و هم کانون عبادت ،هم دیوان قضا و هم مرکز تعلیم وتربیت برای زندگی متعالی ، هم خود نوعی ، شیوه زندگی است . زندگی پر حلاوت و برخودار از تفاهم و تعاون متعالی محض که تنها قانون حاکم بر آن ، قانون اخلاقی و روانی و محبت و فداکاری است . ( همان ، ۶۰۲ )

از دیدگاه کوهن ، تجارب والدین بر توفیق بچه ها موثر است حتی با کمال تعجب مشاهده می کنند که تجارب آنها ممکن است مانع توفیق بچه ها شود . ( سخاوت ، ۱۳۷۶ : ۸۰ )

نوع ارتباط نوجوان با والدین در چگونگی شکل گیری هویت آنان موثر است . پژوهشهای مارکستروم آدامز و واترمن و کوپرمؤید این مطلب است که نوجوانانی که در حالت پراکندگی هویت هستند غالباً کسانی اند که از جانب والدین خود به فراموشی سپرده شده و یا طرد شده اند .

وابستگی شدید نوجوان به والدین و فرمانبری مداوم از آنان ،تسلیم طلبی مقابل آنها را به همراه خواهد آورد

از دیدگاه بعضی از جامعه شناسان از جمله کولی ، آژانس های جامعه پذیری چون خانواده به عنوان منابع زندگی نه فقط برای افراد بلکه برای نهادهای اجتماعی به حساب می آید گروههای نخستین از جمله خانواده گروه هبازی که روابط صمیمانه و احساس در آنها جاری است ، منابع اصلی برای ایجاد نهادهای اجتماعی شمرده می شوند . (توسلی ، ۱۳۷۰ : ۲۹۸ )

ویلیام جی گود (W.G.Good) بر خانوداه به عنوان عامل اساسی اجتماعی شدن تاکید دارد . به اعتقاد گود اگر شخص بخواهد نهایتاً عضوی از جامعه بشود ، مسلماً باید مهارتهای اجتماعی و آداب و رسوم ویژه جامعه را یاد بگیرد و خانواده وظیفه دارد آنچه را جامعه از نسل جوانتر تقاضا می کند به کودک یاد دهد . البته والدین نیز وقت زیادی را صرف این امر می کنند . (فخری ، ۱۳۷۵ : ۵۵ )

۲ ـ ۹ ـ ۲ ـ  عامل فرهنگی ـ اجتماعی

مفهوم فرهنگی – اجتماعی  (Socio – cultural)  به خرده نظامی در نظام کل اجتماعی اشاره داردکه مبتنی بر ارزش ها و هنجارهاست.این مفهوم گرچه تا حدودی روشن است اما با کمی ابهام هم همراه است و گاه افراد را دچار مغالطه می نماید.

از دیدگاه آنتونی گیدنز،محیط فرهنگی که ما در آن متولد می شویم و رشد می کنیم بر رفتارما تاثیر می گذارد . به نظر میرسد که هیچگونه فردیت یا اراده  آزادی برای ما باقی نمی گذارد ، اما در اصل این طور نیست ما با همه شرایط موجود می توانیم محیط دیگری برای خود بسازیم . ( ۱۳۷۳ : ۹۵ )

به نظر پارسوتر،حفظ موجودیت الگویی (Pattern maintenance)یعنی حفظ و نگهداری الگوهای فرهنگی بنیانی یکی از عملکردهای هر سازمان اجتماعی است که این نقش را آموزش و پرورش و جامعه پذیری با میانجیگری خانواده در جوامع بزرگتر ایفا می کنند. ( توسلی ، ۱۳۷۳ : ۲۵۳-۲۴۷ )

تالکوت پارسوتر ،جامعه شناسی ساختی کارکردی است . براین اساس دنیای اجتماعی را از زاویه افکار مردم به خصوص ارزش ها و هنجارها مشاهده می کند .(کرایب، ۱۳۷۸) برای وی نظام فرهنگی ،حتی بیشتر از ساختار های نظام اجتماعی اهمیت دارد. وی خودش را یک جبرگرای فرهنگی می داند . (ریتزر،۱۳۷۷)

پارسوتر در نگرش سیستمی به تاثیر گذاری خرده سیستم ها بر راهها و اهداف اشاره می کند و اعلام می کند که در نهایت انسان و راههایی که انتخاب می کند و اهدافی که بشر بر می گزینند متاثر از عناصر مادی و غیر مادی فرهنگ و روابط حاکم بر آن و نظام اجباری اجتماعی است . ( تنهایی ، ۱۳۷۴)

فرهنگ میانجی کنش متقابل میان کنشگران است و شخصیت و نظام اجتماعی را با هم پیوند می دهد . فرهنگ در نظام اجتماعی به صورت هنجار ها و ارزش ها تجسم می یابد و در نظام شخصیت ،ملکه ذهن کنشگران می شود . ( رتیزر ،۱۳۷۷ )

از دیدگاه پارسوتر جهان فرهنگی با شخصیت رابطه دارد . پارسوتر کارکرد چهارم نظام شخصیت را هویت می نامد که کنشگر عامل با درونی کردن نمادها ،ارزش ها و ایدئولوژی هایی که نظام فرهنگی جامعه عرشه می کند به کنش خود جهتی می دهد که هم برای خودش و هم برای دیگران معنا دار است به موجب نظریه عمومی کنش پارسوتر ،نظام فرعی هویت اساس پایدار شخصیت را می سازد و می تواند برسایر نظام های فرعی شخصیت و بر روابط میانی شان نظارت کند. زیرا تامین کننده عناصر یگانگی و هماهنگی میان نظام فرعی شخصیت است . ( روشه ، ۱۳۷۶)

۳ ـ ۹ ـ ۲ ـ  عامل فرهنگی ـ دینی

دین به عنوان ملجا و متکایی است که قادر است به حیات معنی بخشد و به زندگی جهت دهد . دین نظام باورمندی از عقاید است که رابطه ما را یا جهان مشخص می نماید . از نظر همیلتون ، دین نظامی از          باور داشتها مفاهیم، نظام کنش و در برگیرنده مناسک عمل است . از طریق مشارکت در مناسک و مراسم مذهبی است که قدرت اخلاقی جامعه ، آشکارا احساس می شود و احساسات اخلاقی و اجتماعی از همین طریق ، تقویت و تجدید می شوند . بدین سان مناسک ، همبستگی و انسجام اجتماعی را ایجاد و حفظ        می کند . (همیلتون ، ۱۳۷۸)

”کلیفورد گیرتس“ درمقاله ای با عنوان ”دین به عنوان یک نظام فرهنگی“ یاد کرده و مقصود از فرهنگ در مقاله وی ، الگویی از معانی است که در راستای تاریخ انتقال می یابد و از طریق نماد ها تجسم می یابد . ”دین به منزله بخشی از یک فرهنگ ،نماد های مقدس و کارکردهای آنها سر و کار دارد، تا روحیات آدمها ،یعنی آهنگ ،خصلت و کیفیت زندگی ،سبک اخلاقی و زیبایی شناختی و حالت زندگی آنها را با جهان بینی شان ،یعنی همان تصویری که از واقعیت عملکرد انتظار دارند و فراگیرترین اندیشه های آنها درباره نظم ترکیب کند . “ (همیلتون ،۱۳۷۷)

دین باوری که همانا اعتقاد داشتن به مرکزیت خدایی همه جا حاضر است ، همیشه با فرهنگ ایرانی همراه بوده است. از سوی دیگر توجه کنیم که دین به مجموعه پیچیده ای از وحی ،آموزه، کلام ، فلسفه ، عرفان و بالاتراز همه اخلاق گفته می شود به زبان دیگر ، دین به عنوان الگوهای اندیشه ، رفتار و فرهنگ مبتنی بر وحی اتلاق می شود که معتقد است زندگی در چارچوب و بر اساس وحی موجب آرامش دنیایی و رستگاری ابدی می شود . (رجایی ،۱۳۸۲ : ۱۰۹ )

ایرانیان به دو جنبه دینی بها می دادند و خواستار آن بودند . لذا وقتی که این دو جنبه ، وحدانیت و برابری در دوران ساسانیان به به زوال رفت و آن را در مرکز اندیشه توحید اسلامی یافتند به اسلام گرویدند. ( همان اثر ،۱۲۲)

 

    عزت نفس و رابطه آن با بحران هویت

عزت نفس به ارزیابی مثبت یک فرد از خودش اشاره دارد که دارای دو بعد شایستگی و قدر و ارزش (Worth) است . بعد شایستگی (عزت نفس بر پایه کارایی) به درجه ای که فرد خودش را کارا و قابل ببیند اشاره دارد. بعد ارزش (عزت نفس بر پایه ارزش ) به درجه ای که یک فرد احساس کند ارزشمند است اشاره دارد. در این جا در رابطه با بحران هویت نظریه راتر (rotter theory)  بیان می شود . بنا به نظر راتر ، ”افراد هنگامی که تلقی مثبت از خود نداشته باشند و احساس کنند که حوادث زندگی و پیامدهای آنها را کنترل خود ندارند در نتیجه در جهت تغییر روند حوادث وارد عمل نمی شوند و منتظر گذر حوادث به شکل طبیعی خود می باشند . این افراد چون احساس می کنند که بر حوادث کنترل ندارند به همین خاطر به صورت انفعالی با آنها برخورد می کنند . یعنی زمانی که مردم فاقد کنترل بر اعمال خود می شوند و نمی توانند موقعیتی در کار خویش بدست آورند دیگر تلاش برای انجام درست و صحیح وظایف خویش انجام نمی دهند . زیرا آنها نمی توانند بر رفتار خویش تاثیر چندانی داشته باشند.  لذا زمانی که مردم از کنترل بر رفتار خویش بر زندگی خویش بی بهره باشند ، عزت نفس را از دست داده و بدل به افرادی ممنفعل و غیر خلاق می گردند. ( ارشدخرگردی ،“ ۱۳۸۱ :۳۵ )

کوپر اسمیت هم می گوید چنانچه فرد احساس کند که می تواند بر روی دیگران اثر بگذارد در نظر دیگران مهم است و با رعایت قوانین و هنجارهای اجتماعی در کار های محوله به او ، موفق است وی دارای احساس قوی از خود است . چنانچه این امور را در خود مشاهده نکند عزت نفس او پایین آمده و به فردی ترسو و افسرده و منزوی تبدیل می شود و توانایی خود را در تحقق بخشیدن به هویت خود را از دست می دهد و لذا دچار بجران هویت می شود . ( ارشد خرگردی ، ۱۳۸۱ : ۳۵ )

گروه همسالان (Peer group)

همسالان از راههایی منحصر به فرد و عمده در شکل گیری شخصیت ، رفتار اجتماعی ، ارزشها و نگرشهایی  یکدیگر دخالت دارند . کودکان از طریق سر مشق دهی اعمالی که قابل تقلید است . با تقویت یا تنبیه پاسخهای خاص و یا ارزشیابی فعالیتهای یکدیگر و بازخوردی که به یکدیگر می دهند بر یکدیگر تاثیر می گذارند .         ( ماوسن ، ۱۳۶۸ : ۵۰۲ )

از دیدگاه ماوسن ،همسالان در مفهوم از خود یا خود انگاره (self concept) آنان تاثیر می گذارند آنچه در روابط بین همسالان اهمیت دارد وابستگی های خاصی است که بین آنان ایجاد می شود .دوستان برای کودک تکیه گاهی محسوب می شوند وبه او احساس ایمنی می دهند . آنان حکم درمانگر قابل اعتماد و سرمشق رفتاری را برای کودک دارندو اعمال کودک را که معیارهای متفاوت از معیارهای بزرگ دارند، ازریابی می کنند . (ماوسن ،۵۰۶)

همسالان ، جهان دوم نوجوانان را تشکیل می دهند . جهان والدین و جهان همسالان  .این دو جهان             می توانند در کنار یکدیگر در حالی که بخش مشترک کوچکی نیز دارند ،وجود داشته باشند .دنیای همسالان خرده فرهنگی است که از بسیاری جهات تحت تاثیر فرهنگ بزرگتری است که کودک در آن زندگی می کنند ولی در عین حال تاریخچه ، سازمان جمعی و نیز ابزار انتقال آداب و رسوم فرد از نسلی به نسل دیگر را دارد. گروه همسالان مهارتهای اجتماعی مهمی را به فرد می آموزند که بزرگسالان به هیچوجه نمی توانند آنها را به وی بیاموزند . در میان گذاشتن مشکلات ،تضادها و احساسات پیچیده اطمینان بخش است .

در دوره نوجوانی که دوره فاصله گرفتن از خانواده است ،گروه دوستان اهمیت خاصی می یابد . در این دوره نوجوان از جهات مختلف از همسالان خود اثر می پذیرد . دراین دوره روابط نوجوانان با دوستان خود گرمتر از روابط او با اعضای خانواده است و بسیاری از اطلاعات جنسی وغیر جنسی را بدست می آورد . نوجوان ، دوستانی را انتخاب می کند که از نظر علایق ،ارزشها و باورها و نگرش ها همانند او باشند . زیرا چنین فردی حمایت بیشتری از او خواهند کرد و از نظر رفتار و سر گرمیهای اوقات فراغت و نگرش نسبت به مدرسه و پیشرفت تحصیلی باوی همانندی دارند . ( لطف آبادی ، ۱۳۸۰ : ۱۴۳ )

اریکسون نیز به تاثیر بالقوه نیرومند گروههای همتا بر رشد ”هویت من“ در نوجوانی اشاره نمود. به نظر اریکسون معاشرت بیش از اندازه با گروهها و فرقه های افراطی متعصب یا همانند سازی وسواسی با شمایل فرهنگی عامه ، می تواند رشد من را محدود کند . ( شولتز، ۱۳۸۱ : ۲۴۹ )

۶ ـ ۹ ـ ۲ ـ   نقش ” خود” در اجتماعی شدن

خود (Self) هسته اصلی نظریه شخصیت را تشکیل می دهد و انسان به وسیله گرایش به شکوفا شدن و بهبود بخشیدن خود برانگیخته می شود . ”خود عبارت از مجموعه ویژگیهایی فردی است که تفاوت فرد از دیگران و یا شباهت او به دیگران را بیان می کند . “ ( بدارو دیگران ،۱۳۸۰ :۳۱ )

از دیدگاه روزنبرگ ،خود به معنی جامعیت اندیشه ها و احساساتی است که فرد در ارجاع به خودش به عنوان یک شناخت عینی دارد. ( رتیزر، ۱۳۷۹ : ۲۸۹)

از دیدگاه بعضی از اندیشمندان ،اجتماعی شدن فقط حاصل تاثیرات عوامل بیرونی نیست بلکه نیروهای خود ما نیز در شکل گیری منش و شخصیت ما نقش دارند .

بنا به نظر اریک فروم ، روانکاو اجتماعی ، “ما بوسیله ویژگیهای اجتماعی ،سیاسی و اقتصادی جامعه مان شکل می گیریم ،با این حال ،این نیروها به طور کامل منش ما را تعیین نمی کنند . ما عروسکهای خیمه شب بازی نیستیم که به نخ هایی که جامعه آنها را می کشد واکنش نشان دهیم . بلکه مجموعه ای از ویژگیها یا مکانیسم های روان شناختی داریم که بوسیله آنها ماهیت خود و جامعه ما را شکل می دهیم. “( شولتز ، ۱۳۷۹ : ۲۰۵ )

خود اساساً ساخته شده خاطرات گذشته و پیش بینی آینده متصل به عصر در حال تغییرات و این خودها به ما از ساخت مداوم واژه ها اطلاع می دهند و از زندگی خودها در یک دنیای حاضر دیگران خبر می دهند و اینکه دیگران به طور کامل قابل فهم نیستند . (Gordon Mathew / 2000:13)

خود به تنهایی در اجتماعی شدن نقش ندارد، بلکه حاصل کمک کنش و مکانیسم هاست . این تفکیک و تمیزها فقط جهت تحلیل علمی است . در کل،خود در دیالکتیک میان فرد و جامعه که شامل همه موارد فوق است به رشد و نمو خود ادامه می دهد . بازی کردن ، کار ،فعالیت داشتن و نمود خود در زندگی روزمره در پرورش خود و اجتماعی شدن آن موثر است. از دیدگاه یونگ ،چهار کنش خود را در درک موقعیت خویش کمک می نمایند . این چهار کنش عبارتند از احساس (Feeling) ، الهام                          (Intuition) ، ادراک (Perception)  ، تفکر Thinking . ( فیش و فرانک ، ۱۳۶۹ : ۵۱ )

نقش دیگران مهم و تعمیم یافته در هویت یابی

دیگران مهم (Signi ficant others) یا تاثیر گذار کسانی هستند که شخص به آنان توجهی خاص دارد ارزیابی آنان افعال و امیال را پاداش می دهد . دیگری تعمیم یافته عبارت از ادغام ارزیابی ها و ارزش های دیگران موثر و به ویژه دیگرانی که در نزد شخص مرجع محسوب می شوند. (گرث و میلز ،۱۳۸۰ : ۱۴۰ )

از دیدگاه ”گرث و سی رایت میلز“ ، جامعه شناسان حوزه انتقادی ،دیگران مهم نقش اساسی در اجتماعی شدن افراد دارند .این دو معتقدند برای درک و شناخت آدمی چهارمفهوم مفید است . این چهار مفهوم تاثیر بسزایی از دیدگاه ما در اجتماعی شدن دارند .

۱-             ارگانیسم

۲-             ساختار روانی

۳-             شخص

۴-             خود ساختار منش (۱۳۸۰ : ۵۶ )

اریک اریکسون نیز به تاثیر بالقوه و نیرومند گروههای همتا بر رشد هویت من درنوجوانی اشاره می نماید. به نظر اریکسون ،معاشرت بیش از اندازه با گروهها و فرقه های افراطی ، متعصب یا همانند سازی و سواسی با شمایل فرهنگی عام می تواند رشد من (Ego)را محدود کند. (شولتز ، ۱۳۸۰ :۲۴۹ )

مفهوم همانند سازی (assimilation) به نوعی به دیگران تعمیم یافته(Generalized others) اشاره دارد. همانند سازی مفهومی است که از نظریه روانکاری فروید نشات گرفته و به فرایندی اطلاق می شود که به موجب آن کودک تلاش می کند خصوصیات شخص دیگری را درونی کند . ( ماوسن،۱۳۶۸ : ۴۵۴)

از طریق همانندسازی نگرش ها ،علایق، رفتارها و لباس پوشیدن و الگوهای رفتار مادری خود را می گیرد.

از دیدگاه ماوسن همانندسازی با تقلید متفاوت است ، تقلید صرفاً تکرار واکنشهای مشخص وقابل مشاهده دیگران است . حال آنکه همانند سازی ظریف است که به موجب آن کودک الگوهای کلی و گسترده تفکر را درونی می کند . همانند سازی نشان دهنده پیوند عاطفی شدید کودک با شخص است که با او همانند سازی کرده حال آنکه تقلید چنین نیست از دیگر جوانب مهم همانند سازی ادراک کودک از شباهت بین خود و شخص دیگر است ووقتی کودک به این شباهت پی برد این اعتقاد در او ایجاد می شود که با آن الگو خصوصیات مشترک دارد

Normal 0 false false false EN-US X-NONE FA

/* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:”Table Normal”; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-qformat:yes; mso-style-parent:””; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-para-margin-top:0cm; mso-para-margin-right:0cm; mso-para-margin-bottom:10.0pt; mso-para-margin-left:0cm; line-height:115%; mso-pagination:widow-orphan; font-size:12.0pt; mso-bidi-font-size:14.0pt; font-family:”Calibri”,”sans-serif”; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin;}

فهرست منابع :

اپنهایم ،  ا . ن ، (۱۳۶۹) طرح پرسشنامه و سنجش نگرشها ، ترجمه مرضیه کریم نیا ، مشهد : آستان قدس رضوی

احمدی، احمد، (۱۳۷۷)، روان‌شناسی نوجوانات و جوانان، تهران: انتشارات نخستین.

ارشد ،‌ خرگردی، محمود (۱۳۸۰)، عوامل اجتماعی مؤثر بر بحران هویت، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تبریز.

برگرپیتر و توماس لاکمن (۱۳۷۵)، ساخت اجتماعی واقعیت ، ترجمه فریبرز مجیدی  ، تهران:انتشارات علمی فرهنگی

ـ بدار ، لوک و دیگران ، (۱۳۸۰) روان شناسی اجتماعی ، ترجمه دکتر حمزه گنجی ،‌ تهران : نشر ساوالان 

ـ بتمن ، نیل (۱۳۷۳) طلوع ماهواره و افول فرهنگ ، ترجمه دکتر صادق طباطبایی ، تهران :‌نشر سروش

پور افکاری ، نصرت الله (۱۳۷۳)مبانی روان پزشکی تبریز :

– تنهایی ح ا (۱۳۷۴)درامدی برمکاتب ونظریه های جامعه شناسی گناباد : نشر مرندیز

ـ توسلی ، غلامعباس (۱۳۷۳) نظریه های جامعه شناسی ، تهران : انتشارات سمت 

خدایاری‌فرد، محمد، (۱۳۸۰) مسایل نوجوانان و جوانان، تهران: مجله انجمن اولیاء و مربیان.

ـ جنکینز ، ریچارد ،‌ (۱۳۸۰) هویت اجتماعی ترجمه تورج یاراحمدی ـ تهران نشر شیرازه .

چلبی مسعود(۱۳۸۱) بررسی تحربی نظام شخصیت درایران تهران :وزارت فرهنگ وارشاد اسلامی 

دوس ،دی ای (۱۳۷۶) ، روش تحقیق پیمایشی ، ترجمه مریم رفعت جاه ، تهران : مرکز مطالعات و تحقیقات     رسانه ها .

رجایی ، فرهنگ (۱۳۸۲) مشکله  هویت ایرانیان امروز ، تهران:نشرمرکز 

روشه ، گی ، (۱۳۷۶) جامعه شناسی تالکوت پارسونز ترجمه عبدالحسین نیک گهر ـ تهران : نشر تبیان

شولتز و شولتز ، (۱۳۷۹) ، روانشاسی شخصیت ، ترجمه یحیی سید محمدی ، تهران : نشر ویرایش

– ریتزر جورج (۱۳۷۴)نظریه های جامعه شناسی دوران معاصر تهران :نشر علمی

– سخاوت ، جعفر (۱۳۸۲)جامعه شناسی انحرافات اجتماعی تهران انتشارات دانشگاه پیام نور

– شرفی ، محمد رضا (۱۳۷۹)جوان وبحران هویت تهران :نشر سروش

کرلینجر ، وپد هاورز (۱۳۷۶) دگرسیون چند متغییری در پژوهش رفتاری ، ترجمه حسن سرایی ، تهرا ن :

–        کی نیا ، جهدی (۱۳۷۳)مبانی جرم شناسی جلداول  تهران :انتشارات دانشکاه تهران

–        کیذقان فاطمه (۱۳۸۰)عوامل اجتماعی موثربربحران هویت پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه شیراز 

– شایگان داریوش (۱۳۸۰)افسون زدگی جدید هویت چهل تکه وتفکر سیار ترجمه فاطمه ولیاتی تهران : نشرفرزان                      

کاستلز ، مانوئل (۱۳۸۰) عصر اطلاعات ، جلد دوم ، ترجمه حسن چاوشیان ، تهران :

کرین ، ویلیام بی ،‌ (۱۳۷۹) پیشگامان روان شناسی رشد ، ترجمه دکتر فربد فدایی    تهران : نشر اطلاعات

گیدنز ، آنتونی ، (۱۳۷۹) ، تجدد و شخص ، ترجمه ناصر                ، تهران ، نشر

گیدنز ، آنتونی ، (۱۳۷۳) ، جامعه شناسی ، ترجمه منوچهر صبوری ، تهران : نشر نی .

ـ گرث ، هانس وسی رایت میلز (۱۳۸۰) منش فرد و ساختار اجتماعی ، ترجمه اکبر افسری ، تهران : نشر آگه

ـ همیلتون ، ملکه ، (۱۳۷۷) جامعه شناسی دین ، ترجمه محسن ثلاثی ـ تهران : نشر تبیان 

ـ لطف آبادی ، حسین ، (۱۳۸۰) روان شناسی رشد (۲) ، تهران : نشر سمت

–        ماوسن ، پل هنری و دیگران (۱۳۶۸) ، رشد شخصیت کودک ، ترجمه مهشید پاسایی ، تهران : نشر مرکز

 

پرسشنامه هراس اجتماعی

پرسشنامه تاثیر رسانه های جمعی بر بیماری ایدز

هدف: ارزیابی هراس اجتماعی در سه حیطه ترس، اجتناب و ناراحتی فیزیولوژیک
تعداد سوال: ۱۷
شیوه نمره گذاری و تفسیر نتایج: دارد
روایی و پایایی دارد
منبع: فتحی آشتیانی ، علی . آزمون های روان شناختی – ارزشیابی شخصیت و سلامت روان . انتشارات بعثت . ۱۳۸۸

همین الان دانلود کنید

قیمت: فقط ۲۵۰۰ تومان

خرید فایل

Desc (1)

پرسشنامه هراس اجتماعی

عوامل پدید آورنده هراس اجتماعی
برخی نوجوانان مشکلات اضطرابی بیشتری نسبت به بقیه دارند. همچنین آنهایی که پدر و مادر و بستگان نزدیکشان مشکلات اضطرابی داشته باشند، احتمال بیشتری دارد که بعدها دچار چنین مشکلاتی گردند. این امر ممکن است به دلیل ویژگیهای بیولوژیک مشترک در بین افراد خانواده باشد. برخی ویژگیها میتواند بر عملکرد مواد شیمیایی مغز (انتقال دهندههای عصبی یا برخی هورمونهای استرس) که تنظیمکنندهوضعیت خلق و خو مثل اضطراب، کمروئی، عصبی بودن و استرس هستند، موثر باشد.

برخی افراد با شخصیتی محتاط به دنیا میآیند و به طور طبیعی نسبت به موقعیتها و وضعیتهای جدید حساس هستند و از قرار گرفتن در چنین موقعیتهایی خجالت میکشند. این امر ممکن است در پیدایش هراس اجتماعی نقش داشته باشد. برخی دیگر ممکن است با توجه به تجربیاتی که در زندگی کسب میکنند، شیوهای که دیگران نسبت به آنها واکنش نشان میدهند و یا رفتارهایی که در پدر و مادرشان یا دیگران میبینند، در طول زندگی شخصیت محتاطی پیدا کنند. اعتماد به نفس کم و فقدان مهارتهای انطباقی برای مدیریت استرسهای طبیعی نیز میتواند در پیدایش هراس اجتماعی نقش داشته باشد. همچنین آدمهای نگران، کمالگرا یا کسانی که به سختی از اشکالات کوچک میگذرند، احتمال بیشتری دارد که دچار هراس اجتماعی گردند.

کنار آمدن با هراس اجتماعی
روان درمانگران میتوانند به کسانی که دارای هراس اجتماعی هستند کمک کنند تا مهارتهای انطباقی برای مدیریت اضطرابشان را به دست آورند. این امر شامل درک و تنظیم افکار و باورهایی که باعث اضطراب میشوند، یادگیری و تمرین مهارتهای اجتماعی برای افزایش اعتماد به نفس و جسارت، و سپس به کاربردن تدریجی و آهستهاین مهارتها در وضعیتها و موقعیتهای واقعی است.

یادگیری روشهای آرامش (relaxation) مانند تنفس و تمرینهای شل کردن عضلات میتواند یکی از عناصر درمان باشد. تمرینات نمایشی نیز میتواند مفید باشد. در این تمرینات، روان درمانگر و نوجوان، وضعیتهای خاصی را در نظر میگیرند و در آن به ایفای نقش میپردازند. این کار میتواند انجام این رفتارها را به هنگام مواجه شدن با شرایط واقعی، برای نوجوان آسانتر و خودکارتر سازد.

گاهی اوقات صحبتهایی که فرد با خودش میکند باعث به وجود آمدن اضطراب در او میگردد. بنابراین یکی از روشهای درمان میتواند اصلاح این گونه صحبتها و یادگیری انجام صحبتهای مثبتتر با خود باشد که به تقویت اعتماد به نفس و مهارتهای انطباقی بیانجامد. نوجوان میتواند با راهنمایی روان درمانگر، افکار فعلی خود دربارهموقعیتهای خاص را اصلاح کند و از نگرانیهای خود بکاهد.

غلبه بر افکار نگران کننده
افکار نگران کننده دارای کیفیت خاصی هستند. آنها معمولاً به شکل سوالی با این مضمون که «چه میشود اگر …….. » شروع میشوند و بیشتر منفی هستند تا مثبت. مثالهایی از اینگونه افکار چنین است: «چه میشود اگر هیچ آشنایی بر سر میز نباشد که کنارش بنشینم؟» و «چه میشود اگر در امتحان رد شوم؟». افکار نگران کننده معمولاً بدتر و بدتر میشوند تا جایی که فرد نه تنها فقط انتظار چیزهای بد را دارد بلکه در انتظار بدترین چیز ممکن است.

هنگامی که فردی با هراس اجتماعی به این فکر میکند که معلّم او را برای درس دادن احضار کند، به احتمال زیاد این سوالات از ذهنش میگذرد: «چه میشود اگر جواب اشتباه بدهم؟» یا «چه میشود اگر بچهها به جوابم بخندند؟» و یا افکاری مانند: «من نمیتوانم جواب دهم. خیلی سخت است. من قاطی خواهم کرد و جواب اشتباه خواهم داد» معمولاً صحبت کردن با خود، باعث بدتر شدن اضطراب میگردد و الگوهای اجتنابی فرد را تقویت میکند. اصلیترین پیامی که افراد در خلال این صحبتکردنهای با خود به خودشان میدهند این است که «خیلی ترسناک است» و «من نمیتوانم از عهدهاش برآیم.»

رواندرمانگران میتوانند به افراد کمک کنند تا این افکار را شناسایی نموده و مورد بررسی قرار دهند. برای مثال، دانشآموزی که نگران احضار شدن توسط معلم در کلاس است باید بررسی کند که چقدر احتمال دارد که او جواب غلط بدهد. اگر او معتقد گردد که معمولاً جواب درست را میداند، در این صورت احتمال این که جواب غلط بدهد بسیار کم میشود. سپس روان درمانگر میتواند بر روی مهارتهای انطباقی در مواردی که دانشآموز اشتباه میکند و چگونگی جایگزین ساختن افکارهای نگران کننده با افکار آرامشبخش کار کند. برای مثال، فرد میتواند تصوّر کند هنگامی که دوستش به یافتن اعتماد به نفس مجدّد نیاز دارد به او چه میگوید و یاد بگیرد که خودش نیز همان گونه فکر کند.

دارو درمانی نیز برای درمان هراس اجتماعی در برخی نوجوانان میتواند مفید باشد. غالباً داروهایی که به تنظیم عملکرد سروتونین (مادهای شیمیایی در مغز که به ارسال پیامهای شیمیائی مربوط به خلق و خو کمک میکند) تجویز میگردد. هر چند دارو درمانی مساله را به طور کامل حل نمیکند امّا میتواند باعث کاهش اضطراب گردد و به نوجوان فرصت دهد تا به تمرین برخی از روشهای مثبتی که در بالا ذکر شد بپردازد.