مرجع دانلود پرسشنامه و ابزار استاندارد در تمامی رشته ها,طراحی پرسشنامه

ترم آخر

آزمون,طراحی پرسشنامه,روانشناسی,مدیریت,پرسشنامه استاندارد,پرسشنامه رایگان,مشاوره آماری ,سایت پرسشنامه,نرم افزار رایگان روانشناسی,سفارش

خانه / آرشیو تگ: روانشناسی (صفحه 10)

آرشیو تگ: روانشناسی

پرسشنامه سنجش عملکرد ازدواج

پرسشنامه تاثیر رسانه های جمعی بر بیماری ایدز

هدف: تعیین عملکرد ازدواج با توجه به منظومه باورها و الگوهای تعامل زوج های خوشبخت که در بر گیرنده ویژگی های احترام، پذیرش، ترمیم سریع روابط قطع شده، برخورد معقول با سبک های متفاوت گفتگو، در نظر داشتن نیاز به صمیمیت و قدرت، فرزندپروری مقتدرانه، ایجاد شبکه خوب حمایت اجتماعی و دارا بودن تعامل مثبت است.
تعداد سوال: ۶۶
روش نمره گذاری و تفسیر: دارد
روایی و پایایی: دارد
منبع: ثنایی، باقر و همکاران. مقیاس های سنجش خانواده و ازدواج. انتشارارت بعثت ۱۳۸۷

همین الان دانلود کنید

قیمت: ۲۹۰۰ تومان

خرید فایل

Desc (1)

پرسشنامه سنجش عملکرد ازدواج

هدف: تعیین عملکرد ازدواج با توجه به منظومه باورها و الگوهای تعامل زوج های خوشبخت که در بر گیرنده ویژگی های احترام، پذیرش، ترمیم سریع روابط قطع شده، برخورد معقول با سبک های متفاوت گفتگو، در نظر داشتن نیاز به صمیمیت و قدرت، فرزندپروری مقتدرانه، ایجاد شبکه خوب حمایت اجتماعی و دارا بودن تعامل مثبت است.

پاسخگوی عزیز، در زیر عباراتی درباره ازدواج نوشته شده است. لطفا هر عبارت را به دقت مطالعه کنید و مشخص کنید که این عبارت تا چه حد توصیف ازدواج خود شماست. لازم است پاسخ شما مطابق نظرتان درباره ازدواج خود باشد. برای هر عبارت پنج پاسخ وجود دارد که شما باید پاسخ مورد نظر خود را برای هر عبارت از بین آن ها انتخاب کنید. لطفا به تمام عبارت ها پاسخ دهید. پاسخ های شما کاملا محرمانه است. از همکاری شما سپاسگزاریم…..

پرسشنامه رضایت زناشویی انریچ – فرم کوتاه

پرسشنامه تاثیر رسانه های جمعی بر بیماری ایدز

هدف: اندازه گیری میزان رضایت زناشویی (از ابعاد مختلف)
تعداد سوال: ۴۹
روش نمره گذاری و تفسیر نتایج: دارد
روایی و پایایی: دارد
منبع: ساعتچی. محمود، کامکاری. کامبیز، عسکریان. مهناز. آزمونهای روان شناختی. نشر ویرایش. ۱۳۸۹

همین الان دانلود کنید

قیمت: فقط ۱۹۰۰ تومان

خرید فایل

Desc (1)

پرسشنامه رضایت زناشویی انریچ- فرم کوتاه

تعریف رضایت زناشویی

رضایت زناشویی حالتی است که طی آن زن و شوهر از ازدواج با یکدیگر و با هم بودن احساس شادمانی و رضایت دارند. رضایت مندی زناشویی را پیامد توافق زناشویی می‌دانند که رابطه مناسب بین زن و شوهر را توصیف می­ کند. در واقع، رضایتمندی زناشویی، یک ارزیابی کلی از وضع فعلی ارتباط ارائه می ­دهد. همچنین رضایت زناشویی یکی از گسترده­ ترین مفاهیم برای تعیین میزان شادی و پایداری رابطه است.

پرسشنامه رضایت زناشویی – فرم بلند انریچ

پرسشنامه تاثیر رسانه های جمعی بر بیماری ایدز

هدف: تعیین حیطه های کاری و نقاط قوت و روابط زناشویی
تعداد سوال: ۱۱۵
روش نمره گذاری و تفسیر نمرات: دارد
روایی و پایایی: دارد
منبع: ثنایی، باقر و همکاران.مقیاس های سنجش خانواده و ازدواج.انتشارارت بعثت ۱۳۸۷

همین الان دانلود کنید

قیمت: فقط ۱۹۰۰ تومان

خرید فایل

Desc (1)

پرسشنامه رضایت زناشویی – فرم بلند انریچ

تعریف رضایت زناشویی: به عنوان عملکرد و رفتار مناسب زوجین بر اساس وظایف سنتی و عرفی و قانونی تعیین شده برای هر کدام از آنان در قالب قانون خانواده و خرده فرهنگ است.

در تعاریف دیگر، رضایت زناشویی را حالتی می دانند که طی آن زن و شوهر از ازدواج با یکدیگر و با هم بودن احساس شادمانی و خرسندی می کنند. برخی روانشناسان معتقدند رضایت زناشویی انطباق میان وضعیت موجود و وضعیت مورد انتظار است. طبق این تعریف رضایت زناشویی زمانی محقق می شود که وضعیت موجود در روابط زناشویی با وضعیت مورد انتظار فرد منطبق باشد. مطابق با نظر هادسن، ادراک زن و شوهر از میزان، شدت و دامنه ی مشکلات موجود در رابطه نشان دهنده ی سطح رضایت زناشویی آن هاست. رضایت بخش بودن روابط میان همسران از طریق علاقه ی متقابل، میزان مراقبت از همدیگر و پذیرش و تفاهم با یکدیگر سنجیده می شود.

مقیاس خرسندی زناشویی ناتان و همکاران (MHS)

پرسشنامه تاثیر رسانه های جمعی بر بیماری ایدز

هدف: اندازه گیری سطح خرسندی زناشویی در زمان اجرای پرسشنامه
تعداد سوال: ۱۰
شیوه نمره گذاری و تفسیر: دارد
روایی و پایایی: دارد
منبع: ثنایی، باقر و همکاران. مقیاس های سنجش خانواده و ازدواج. انتشارارت بعثت ۱۳۸۷

همین الان دانلود کنید

قیمت: فقط ۱۹۰۰ تومان

خرید فایل

Desc (1)

پرسشنامه خرسندی زناشویی

پرسشنامه احساس مثبت به همسر الری و همکاران (PFQ)

پرسشنامه تاثیر رسانه های جمعی بر بیماری ایدز

هدف: اندازه گیری احساس های مثبت نسبت به همسر (همسر آینده یا همسر فعلی)
تعداد سوال: ۱۷
روش نمره گذاری و تفسیر نتایج:‌دارد
روایی وپایایی: دارد
منبع: ثنایی، باقر و همکاران.مقیاس های سنجش خانواده و ازدواج.انتشارارت بعثت ۱۳۸۷

همین الان دانلود کنید

قیمت: فقط ۱۹۰۰ تومان

خرید فایل

Desc (1)

پرسشنامه احساس مثبت به همسر الری و همکاران (PFQ)

پرفسور ب.فردریکسن، نظریه جدیدی در زمینه احساس های مثبت مطرح کرده است. این نظریه می کوشد به این سوال پاسخ دهد که: « احساس های مثبت به چه درد می خورند؟» در این جا سعی می کنیم این نظریه را به زبانی ساده بیان کنیم: برعکس احساس های منفی که در حل مشکلات جدی و مرتبط با مرگ و زندگی بشر او را یاری می دهند، احساس های مثبت به حل مسایل مرتبط با رشد و شکوفایی فردی به کمک ما می آیند. تجربه کردن احساسات مثبت، به حالت های ذهنی و رفتارهایی منتهی می شود که به نحو غیرمستقیم فرد را برای مواجهه با مشکلات بعدی آماده می کند. این احساس ها به جای محدود کردن انتخاب های ما به یک ما چند عمل اضطراری، دامنه آنها را گسترده تر می کنند و به این ترتیب، مهارت ها، توانایی ها و عقایدی پایدار در فرد ایجاد می کنند که در مسیر رشد و شکوفایی او را یاری می دهند…

پرسشنامه تمایز یافتگی خود

پرسشنامه تاثیر رسانه های جمعی بر بیماری ایدز

هدف: سنجش تمایز یافتگی افراد از خانواده اصلی
تعداد سوال:‌۴۵
روش نمره گذاری و تفسیر نتایج: دارد
روایی و پایایی: دارد
منبع: ثنایی، باقر و همکاران. مقیاس های سنجش خانواده و ازدواج. انتشارارت بعثت ۱۳۸۷

همین الان دانلود کنید

قیمت: فقط ۲۴۰۰ تومان

خرید فایل

Desc (1)

پرسشنامه تمایز یافتگی خود

پرسشنامه سوگیری شخصی- گرایش خود شکوفایی

پرسشنامه تاثیر رسانه های جمعی بر بیماری ایدز

هدف: ارزیابی میزان خود انگیختگی، خودشکوفایی، تاثیرپذیری از دیگران،  رابطه با زمان
تعداد سوال:‌ ۱۰
شیوه نمره گذاری و تفسیر نتایج: دارد
منبع: چارلز اس.کارور و مایکل اف.شی یر.نظریه های شخصیت.ترجمه احمد رضوانی.معاونت فرهنگی آستان قدس رضوی.۱۳۷۵

همین الان دانلود کنید

قیمت: فقط ۱۴۰۰ تومان

خرید فایل

Desc (1)

پرسشنامه سوگیری شخصی- گرایش خود شکوفایی

مفهوم خود شکوفایی در نظریه‌های انسان گرایی (HumanisticTheory) و بخصوص نظریه شخصیت مزلو (Maslow) یک مفهوم بنیادی است و در واقع نظریه مزلو از کنکاش در مورد افراد خودشکوفا حاصل شده است. مزلو معتقد است که برای درک ماهیت انسان باید نمونه‌هایی از انسان که خلاق‌ترین ، سالم‌ترین و رشد یافته‌ترین افراد باشند را مورد مطالعه قرار دهیم و به همین منظور او گروه کوچکی از افراد برجسته مانند آبراهام لینکلن (Abraham Lincoln) ، آلبرت انیشتین(Albert Einstein) ، ویلیام جیمز (William James) و … را انتخاب نمود و به مطالعه زندگینامه آنها پرداخت. پس از این مطالعه او به تصویری چند بعدی از خودشکوفایی و افراد خودشکوفا مانند ویژگی های افراد خودشکوفا ، نقش فرانیازها در خودشکوفایی ، رفتارهایی که به خودشکوفایی منجر می‌شوند و علل ناتوانی در خودشکوفایی دست یافت. مزلو پس از مطالعه روی نمونه کوچکش از افراد خودشکوفا دوازده ویژگی را برای خودشکوفا ذکر کرد که عبارتند از: ادراک بسیار کارآمد از واقعیت ، پذیرش خود ، دیگران و طبیعت بطور کلی ، سادگی و طبیعی بودن ، تمرکز بر روی مشکلات بجای تمرکز روی خود ، نیاز به استقلال و داشتن حریم خصوصی ، احساس درک تازه و مداوم ، تجربه‌های عرفانی ، علاقه اجتماعی ، روابط بین فردی ، خلاق بودن ، ساختار شخصیتی دمکراتیک و مقاومت در برابر فرهنگ پذیری.

این مجموعه حقیقتا مجموعه‌ای شگفت انگیز از ویژگی‌هاست و این افراد را مقدس وار معرفی می‌کند، اما این افراد نیز همواره کامل نیستند و در واقع معایبی نیز دارند. مزلو دریافت که آنها نیز گاهی بی‌ادب و حتی فوق العاده بی‌رحم ، سرد و تلخ نیز می‌شوند. آنها نیز لحظه‌هایی از تردید ، ترس ، احساس گناه را دارا می‌باشند ولی این رویدادها در رفتار آنها بطور قطع استثنا است و کمتر رخ می‌دهند.

دانلود رایگان پرسشنامه سنجش خود آرمانی و خود واقعی

پرسشنامه تاثیر رسانه های جمعی بر بیماری ایدز

هدف: سنجش خود آرمانی و خود واقعی
تعداد سوال:‌۱۶
روش نمره گذاری و تفسیر: دارد
منبع: چارلز اس. کارور و مایکل اف. شی یر. نظریه های شخصیت. ترجمه احمد رضوانی. معاونت فرهنگی آستان قدس رضوی. ۱۳۷۵

همین الان دانلود کنید

قیمت: رایگان

دانلود رایگان

Desc (1)

پرسشنامه سنجش خود آرمانی و خود واقعی

پرسشنامه سنجش رشد روانی اریکسون

پرسشنامه تاثیر رسانه های جمعی بر بیماری ایدز

هدف: سنجش رشد روانی در مراحل : نهفتگی ، بلوغ و نوجوانی و اوایل بزرگسالی
تعداد سوال: ۱۲
شیوه نمره گذاری: دارد
منبع: چارلز اس.کارور و مایکل اف .شی یر .نظریه های شخصیت .ترجمه احمد ورضوانی .معاونت فرهنگی آستان قدس رضوی .۱۳۷۵

همین الان دانلود کنید

قیمت: رایگان

دانلود رایگان

Desc (1)

پرسشنامه سنجش رشد روانی اریکسون

مراحل رشد روانی از نظر اریکسون

اریک اریکسون (۱)، روان شناس معروف آمریکایی دارای یک نظریه ی فراگیر رشد روانی، نه تنها درباره ی کودکان و نوجوانان، بلکه درباره ی بزرگسالان و پیران است. نظر اریکسون بر این اصل استوار است که رفتار و شخصیت محصول تعامل یا داد و ستد میان غریزه های ارثی و آموزشهای فرهنگی در هر جامعه ای است. وی رشد را یک رشته مراحلی می شناسد که هر شخص در طول زندگیش با آن برخورد می کند. این روان شناس فرایند رشد روانی را به ۸ مرحله تقسیم می کند. در هر یک از این مراحل هشتگانه وقتی که فرد با بحران اصلی روبه رو می شود با دو جنبه ی سازنده و ویرانگر سروکار پیدا می کند. این بحرانها در جدول (۱) به اختصار نشان داده شده است و نقطه های عطفی را دربر می گیرند که بیانگر تعارض میان نیروی غریزی فرد، مردم و نهادهایی است که او در طول زندگی خود در آن مرحله با آنها برخورد می کند. در این جدول به بیان ۴ مرحله از رشد روانی کودکان از دیدگاه اریکسون می پردازیم و ۴ مرحله ی دیگر را در دوره های نوجوانی، میان سالی و پیری بیان می کنیم.

مرحله ی ۱: رشد دهانی – حسی (۲): اعتماد بر برابر بی اعتمادی

در این نخستین مرحله (تولد تا ۱۸ ماهگی) که آن را اعتماد در برابر بی اعتمادی نیز نامیده اند احساس امنیت و ناامنی روانی مربوط به رفتاری است که با کودک شیرخواره می شود، چون او برای ارضای نیازهای خود کاملاً به دیگران وابسته است. اگر به او عشق و محبت بورزند و از او به خوبی پرستاری کنند، به ویژه اگر از سوی پدر و مادر توجه و احترام دریافت دارد در او احساس اعتماد پدید می آید. زیرا این حس اعتمادِ به خود توانمندیهایش را در اجرای موفقیت آمیز نیازها تضمین می کند. از سوی دیگر اگر برای غذا فریادش بلند شود، پوشکش خیس شود و آن را دیر عوض کنند، یا رفتاری که در مراقبت از او به عمل می آید به جای شیوه ای گرم و محبت آمیز سخت و ناراحت کننده باشد در او احساس بی اعتمادی ایجاد می شود. به این جهت کودک اعتماد به خود و دیگران و محیط را از دست می دهد. اگر این بی اعتمادی شدید باشد کودک گوشه گیر می شود و امید خود را در رفتار با دیگران از دست می دهد. کودکانی که بتوانند این مرحله ی نخست را با موفقیت و سلامت بگذرانند در بزرگسالی اعتماد کارسازی را همراه خود به ارمغان می برند و ارتباط و همکاری صمیمانه، با معنا و ثمربخشی را با دیگران برقرار می کنند. در واقع باید گفت که احساس اعتماد یک رشد مؤثر و یک شخصیت سالم را به وجود می آورد.

مرحله ی ۲: عضلانی – مخرجی (۳): خودمختاری در برابر شرم

اریکسون مرحله ی دوم را که از ۱۸ ماهگی تا ۴ سالگی ادامه دارد مرحله ی خودمختاری در برابر شرم (۴) نیز نامیده است که باید به حل آنها پرداخت. کودکی که به احساس اعتماد دست یافته است آمادگی پیدا می کند تا خود را از مادر جدا سازد و می کوشد مسائل شخصیش را خود حل و فصل کند و فردیت و شخصیت خود را نشان دهد. در این مرحله کودک همچنین به راه رفتن و دویدن توفیق می یابد و می تواند به خوبی با سه چرخه رانندگی کند و می آموزد که مسئله ی دفع و ادرار خود را حل کند و بیاموزد به کجا برود و چگونه انجام وظیفه کند. در این مرحله است که «نه گفتن» واژه ی مطلوب بسیاری از کودکان می شود و می کوشند ضد هر آنچه را که از آنها بخواهند انجام دهند. به طور کلی کودکان می خواهند استقلال رأی و عمل داشته باشند که اریکسون آن را خودمختاری می نامد.
اگر پدران و مادران این اختیار را از آنان سلب کنند و هر کاری را خودشان برای آنها انجام دهند، یا آنکه با سختی و خشونت جلو خودمختاری آنها را بگیرند کودک به توانایی خود شک می کند و خود را موجودی عاجز و درمانده می یابد و از این احساس ناتوانی دچار یأس و درماندگی می شود. به عقیده ی اریکسون کودکانی که با موفقیت مسائل این مرحله از رشد را به درستی و سلامت پشت سر می گذارند افرادی آزاده منش و با اعتماد به نفس در دوره ی بزرگسالی می شوند.

مرحله ی ۳: حرکتی – تناسلی (۵): ابتکار در برابر تقصیر و گناه

سومین مرحله ی رشد روانی که از دیدگاه اریکسون از ۴ تا ۶ سالگی ادامه دارد مرحله ی ابتکار و گناه (۶) است. در این مرحله کودکان دارای تحرک زیاد هستند و می توانند به فضاها و جاهای جدید دسترسی پیدا کنند. از زبان به حداکثر بهره می جویند و از هرچه به تصورشان برسد سؤال می کنند، تخیّلها و اعتقادهای گوناگون در آنها ایجاد می شود. «چرا و چگونه» واژه هایی هستند که زیاد به کار می برند. کنجکاوی نیز آنها را به اکتشاف بدن خود وامی دارد و علاقه دارند که اختلاف بدنی زن و مرد را بفهمند.
اگر به کودک اجازه داده شود که این اختلافها در حدّ معقولی برایش روشن گردد در او حس اعتماد و ابتکار رشد می کند. اما اگر به پرسشهای او این گونه پاسخ بدهند: «این پرسش بد و زشتی است» یا «حالا به شما نیامده این سؤالها را بکنید» و یا «خجالت بکش، این حرفها چیه؟» کودک احساس شرم و گناه می کند.
نتیجه ی این گونه پاسخهای دلسرد کننده کشتن حس کنجکاوی کودک است، یا اگر هم گاهی نسبت به درک مطلبی اصرار داشته باشد با اضطراب و شرمندگی پرسشهای خود را مطرح می کند. راه حل موفقیت آمیز چنین بحرانی سبب می شود که ابتکار، تخیلهای سازنده و کنجکاوی آنها در آینده، به ویژه در بزرگسالی، پیشرفت کند و در طرح تجربه های جدید، بدون احساس ناراحتی و گناه با شیوه هایی انعطاف پذیر اقدام نماید.

مرحله ی ۴: نهفتگی (۷): شایستگی در برابر حقارت

مرحله ی چهارم که از ۶ تا ۱۱ سالگی ادامه دارد، اریکسون آن را مرحله ی شایستگی در برابر حقارت (۸) عنوان کرده است. در این مرحله کودک به مدرسه راه می یابد و از سوادآموزی برخوردار می گردد. وقتی کودک مواد درسی را به خوبی می آموزد و تکلیفهایش را با دقت انجام می دهد انتظارش تحسین و تشویق است. زمانی که از این جهت کارهایش مورد توجه و تشویق معلم و پدر و مادر قرار می گیرد حس اعتماد به خود در او بالا می رود و می کوشد این حسن ظن را برای خود حفظ کند. اما اگر کودک پیوسته با شکست و ناکامی روبه رو شود و ببیند کوششهایش با انتقاد همراه است و هر اقدامی که می کند سرزنش می شود در او احساس بدبینی پدید می آید و خود را فردی حقیر و شکست خورده می یابد. همین امر سبب می شود که کودک از هر فعالیت جدیدی دست بکشد، زیرا از ناکامی خود بیمناک است. برعکس احساس کوشایی (۹) و آمادگی برای فعالیتهای جدید زمانی پدید می آید که کودک از موفقیت خود اطمینان کافی داشته باشد. این نگرش به زندگی بزرگسالی او نیز انتقال می یابد و همواره کارهای خود را با رغبت و پشتکار زیاد انجام می دهد.
در واقع احساس سخت کوشی و شایستگی از ویژگیهای مهم این دوره است که در کودکان برای انجام دادن کار معینی ایجاد می گردد و احتمالاً شغل آینده ی خود را برمبنای آن طرح ریزی می کنند. بعضی از کودکان در سراسر زندگی در همین مرحله باقی می مانند، اما بیشتر آنها به مزایای مرحله ی بالاتر دست می یابند. به هر حال احساس کوشایی و شایستگی در این مرحله عامل مهمی برای موفقیت کودک به شمار می آید.
جدول (۱) بحرانهای رشد روانی – اجتماعی در دوران کودکی از دیدگاه اریک اریکسون

بحران

سن تقریبی

ویژگیها

اعتماد در برابر بی اعتمادی

تولد تا ۱۸ ماهگی

کودک می آموزد چگونه به محیط زندگی اعتماد پیدا کند. توانایی اعتماد یافتن به محیط در رشد کودک برای اعتماد به خود بسیار مهم است.

خودمختاری در برابر شک و شرم

۱۸ ماهگی تا ۴ سالگی

در کودک احساس کنترل یا مهار ایجاد می شود. احساس کنترل درونی به رشد آزادی کودک یاری می دهد و احساس کنترل برونی موجب شک و شرمرویی می گردد و او را از رشد آزاد باز می دارد.

ابتکار در برابر تقصیر و گناه

۴ تا ۶ سالگی

کودک بین رفتارهایی که باید انجام دهد و احساس فزاینده ی اخلاقی که به او دست می دهد به درستی و نادرستی بعضی از رفتارهایش شک می کند.

کوشایی در برابر حقارت

۷ تا ۱۱ سالگی

کودک برای آنکه عضو مولد جامعه باشد باید به بعضی از مهارتها تسلط یابد و معلومات اساسی لازم را به دست آورد. توفیق در یادگیری و کسب مهارت به ایجاد احساس شایستگی او می انجامد.

 

دوره ی نوجوانی

نوجوانی زمانی آغاز می شود که بدن نشانه های بلوغ جنسی را اعلام دارد. در بعضی از منطقه ها و کشورها دخترها بین ۱۲ و ۱۳ سالگی و پسرها حدود ۱ تا ۲ سال دیرتر به سن بلوغ جنسی می رسند. در واقع معلوم نیست که نوجوانی کی به پایان می رسد. زیرا گاهی نوجوانی با بزرگسالی درهم می آمیزد یا در یکدیگر ادغام می شوند. بزرگسالی بیشتر یک حالت روانی است تا شرایط بدنی. بعضی از ۱۲ ساله ها مانند بزرگسالان و بعضی از ۳۰ ساله ها مانند نوجوانان رفتار می کنند.
نوجوانی زمان انتقال از کودکی به بزرگسالی است. کودکان خود را جزئی از خانواده می دانند. بزرگسالان جوان برای تشکیل خانواده آمادگی دارند، اما هنوز به خانواده وابسته اند، اما هرچه بیشتر با دوستان و همتایان به سر می برند. نوجوانی را باید «زمان خودیابی» دانست، به این معنا که من چه هستم و چه خواهم شد. به عقیده ی اریکسون «کسب هویّت» مهمترین مسئله در این دوره ی سنی است. چون بحران هویت یکی از مسائل مهم دوره ی نوجوانی است در اینجا پیش از بیان نظر اریکسون که پنجمین مرحله از رشد روانی او را تشکیل می دهد به بحث درباره ی بحران هویت می پردازیم.

بحران هویت

در بعضی از جامعه های بشری از فرزندان انتظار دارند که به شغل پدر و مادر خود بپردازند و در همان شهر یا محل زیست آنان زندگی کنند. حتی پدران و مادران ممکن است خود برایشان همسر انتخاب کنند. در چنین جامعه هایی نوجوانان چندان اختیاری در سرنوشت خود ندارند.
اما در بعضی از جامعه های پیشرفته نوجوانان دارای اختیار بیشتری هستند، چنانکه می توانند تصمیم بگیرند تا چه میزان می خواهند تحصیل کنند و به چه شغلی بپردازند، در چه منطقه ای زندگی کنند و با چه کسی و در چه زمانی ازدواج کنند. حتی می توانند وابستگیهای مذهبی، سیاسی، مصرف مواد مخدر و رفتارهای جنسی را خود برگزینند. گرچه گاهی در گزینش هر یک از این موارد ممکن است از راه خیرخواهی زیرفشار پدر و مادر یا معلمان و پرورشکاران خود قرار گیرند.
نوجوانان وقتی پی می برند که باید در ظرف چند سالی که پیش رو دارند تصمیمهایی بگیرند که پیامدهای نامشخصی دارند با بحران هویت (۱۰) روبه رو می شوند. جُست و جو در راه هویت یا ادراک خود ممکن است نوجوان را به جهتهای مختلف بکشاند و او را دچار ترس از آینده ی مبهم بنماید (مارسیا (۱۱)). اما گاهی برای مثال اتفاق می افتد که پدر به فرزندش می گوید «وقتی دیپلم دبیرستان را گرفتی باید در رشته ی مهندسی کشاورزی وارد دانشگاه شوی، همان گونه که من به سن تو چنین کردم، پس از فراغ از تحصیل به کسب و کار خانواده ات ادامه می دهی». زمانی که نوجوان چنین تجویز یا رهنمودی را می پذیرد، روان شناسان آن را سلب هویت (۱۲) نامیده اند. این حالت فقط یک مزیت برای او دارد و آن نداشتن دغدغه و اضطرابی است که نوجوانان دیگر در شناخت هویت خود با آن روبه رو می شوند.
در کشورهای جهان سوم،‌ به ویژه کشورهای محروم، سلب هویت برای دختران بیشتر از پسران رواج دارد. اما امروزه یکی از پیشرفتهای حقوق بشر اعطای آزادی بیشتر به نوجوانان در حد معقول است. آزادی بیشتر این احتمال را برای نوجوانان به وجود می آورد که بتوانند با تجربه های بیشتر بر بحران هویت چیره شوند.
هویت یابی ممکن است به سردرگُمی یا تعدد نقش (۱۳) بینجامد. احساس هویت نامطمئن و عزت نفس پایین که بسیاری از نوجوانان تجربه می کنند ممکن است سبب شود که با شماری از نقشها روبه رو شوند، مانند «شاگرد ممتاز»، «شیفته ی فوتبال»، «اهل دود و دم»، «جامعه ستیز»، «گوشه گیر»، «دلقک کلاس» و جز آن. تعدد نقش به عنوان یک وضع موقتی، لزوماً چیز بدی نیست، زیرا در این تجربه ها فرد هویت مناسب شخص خود را به دست می آورد.
اگر نوجوان اتخاذ هرگونه تصمیمی را درباره ی تعیین هویت خویش به تأخیر بیندازد تا بتواند در یک دوره ی زمانی کوتاه با اندیشه ای روشن و سنجیده وضع خود را مشخص نماید این شیوه را استمهال (۱۴) نامیده اند.
سرانجام آنکه هویت یابی ممکن است به موفقیت در هویّت (۱۵) بینجامد. بعضی از نوجوانان از روی سنجیدگی و دقت تصمیم می گیرند که ارزشها، هدفها و جایگاه آنها در جامعه چه خواهد بود. اینکه هویت ممکن است دائمی باشد یا نباشد، باید گفت که ما همه در سراسر زندگی به شیوه های گوناگونی تغییر می کنیم و در هر موقعیت زمانی به بازاندیشی ارزشها و هدفهای خود می پردازیم و بنا به مقتضیات و شرایط معینی که مصلحت ما در آن است هویت جدیدی برمی گزینیم. در اینجا ویژگیهای نوجوانی را از دیدگاه اریک اریکسون مورد بررسی قرار می دهیم.

مرحله ی ۵: نوجوانی: هویت در برابر سردرگمی نقش (۱۶)

پنجمین مرحله ی رشد روانی از دیدگاه اریکسون نوجوانی است که از ۱۲ تا ۱۸ سالگی ادامه دارد. این مرحله با بلوغ جنسی آغاز می شود و به بحران هویت می انجامد که در این مرحله مسئله ی مهمی به شمار می آید و پیامدهایی مثبت و سازنده یا ویرانگر و سردرگم به دنبال خواهد شد. مسئله ی «من کیستم» پیش قراول هر اندیشه و رفتاری در این دوره است که غالباً موجب آشفتگی خیال و اضطراب در نوجوانان می شود. تا مدتی نوجوان هیچ گونه پاسخ مشخصی برای این پرسش ندارد؛ چنانکه یک روز می خواهد خلبان، مهندس ساختمان، پزشک و روز دیگر نوازنده، نقاش، فوتبالیست یا هنرپیشه شود. به طور کلی نوجوان در دوره ی بحران هویت به اصطلاح موجودی «دمدمی مزاج» است. چیزی که امروز برایش زیبا و خوشایند است، امکان دارد فردا زشت و ناموزون جلوه کند. از ویژگیهای دیگر این مرحله ثبات رأی یا استواری و پایداری است که در متعادل ساختن سردرگمی و کاستن از اضطراب ضرورت دارد. برای بعضیها این امر از راه دلبستگی به یک رهبر فرمند و پر جاذبه یا گروههای متشکلی که به ظاهر بتوانند پاسخهای حاضر و آماده ای برای ناراحتیها و دشواریهای نوجوانان در اختیار داشته باشند امکان پذیر است. گروهکهای نوجوانان، فرقه های سیاسی و سازمانهای مذهبی و هنری و باشگاههای اجتماعی رهنمودهای مهمی برای حل مسائل نوجوانان به شمار می آیند.
اما اگر یک نوجوان برای حل بحران هویتش بیش از اندازه به دیگران تکیه کند ممکن است گرفتاری بزرگی برایش به وجود آید. نوجوان می تواند مدت کوتاهی با نظر دیگران به راحتی زندگی کند. اما اگر این نظر با ساختار و توانمندی بدنی و روانی او سازگار نباشد به خشم می آید و کینه ی صاحبنظران را در دل می پروراند. زیرا در واقع هویت دیگران هویت او نیست. به این سبب ناراحتی و نارضایی در او بروز می کند. نتیجه ی چنین پیش آمدی موجب بحران هویت، فشارهای اقتصادی، اجتماعی، ازدواج ناکام، فرزندان ناخواسته و عادتهای نامطلوبی می شود که حل آنها برایش بسیار دشوار است.
از سوی دیگر، اگر مردم به نوجوان یاری کنند تا او بتواند پاسخهای درست و لازم را به پرسشها بدهد و دریابد کدام یک از آنها راه چاره ی گرفتاریهای اوست، به این وسیله است که بحران هویت او به یک راه حل قطعی و پایدار می انجامد. در اینجا کلید حل معما تجربه است. از راه آزمایش چاره های کارساز و کنار گذاشتن آنهایی که نارسا هستند هر نوجوانی می تواند فعالیتها، افراد و ارزشهایی را برگزیند که متناسب با سبک زندگی و برآورنده ی نیازهای او باشد. این فرایند ممکن است وقت زیادی را بگیرد و تا ۲۰ سالگی طول بکشد. تنها با این روش است که می توان مسئله ی خودشناسی یا بحران هویت را به گونه ای سنجیده حل کرد و راه درست یا صراط مستقیم زندگی را برای نوجوان مشخص نمود.

بزرگسالی

دوره ی بزرگسالی را دوره ی سالمندی نیز نامیده اند که به مراحل زیر طبقه بندی گردیده است:
جدول (۲)

جوانی (بزرگسالی نخستین)

۱۹ تا ۴۰ سالگی

میان سالی (بزرگسالی دوم)

۴۰ تا ۶۵ سالگی

سالخوردگی (پیری)

۶۵ تا ۷۵ سالگی

کهنسالی (فرتوتی)

از ۷۶ سالگی به بالا

دگرگونیهای بدنی در زندگی بیشتر بزرگسالان جوان همانند دوره های کودکی و نوجوانی چندان متحول و چشمگیر نیست. چنانکه وزن نوجوانان در ۱۸ سالگی تقریباً دو برابر کودکان ۱۰ ساله است و در آغاز بزرگسالی وزن جوانان معمولاً حدود ۵ درصد بیشتر از دوره ی نوجوانی است.
بزرگسالی دوره ی کمال رشد بدنی، روانی، عقلی، فکری، عاطفی و اجتماعی است که برای شناخت کامل آن باید به کتابهای روان شناسی رشد، شخصیت و مدیریت مراجعه کرد. در اینجا بزرگسالی را به اختصار از دیدگاه اریکسون (۱۷) مورد بررسی قرار می دهیم. وی بزرگسالی را در سه مرحله به قرار زیر توصف می کند:

مرحله ی ۶: بزرگسالی نخستین: یگانگی در برابر جدایی

مرد یا زن جوان که در دوره ی نوجوانی موفق به کسب هویت شخصی و بهره دهی گردیده است، اینک در دوره ی بزرگسالی پیوندهای نیرومندتری با دیگران برقرار می کند. بیشتر بزرگسالان در آغاز این دوره تن به ازدواج می دهند که نوعی صمیمیت و عشق و محبت، نه تنها نسبت به طرف مقابل، بلکه نسبت به دیگران نیز برای آنان به ارمغان می آورد. یعنی، همزمان با آن ارتباطها و پیوندهای دوستی و خانوادگی استحکام می یابند. اما اگر فرد نتوانسته باشد ارتباطهای معقول و محبت آمیزی را در دوره ی نوجوانی به وجود آورده باشد و در این دوره هم در جبران آن ناکام مانده باشد، نتیجه اش برای او انزوا و گوشه گیری خواهد بود. این دوره را یگانگی در برابر جدایی نامیده اند.

مرحله ی ۷: میان سالی: زایندگی در برابر رکود

اریکسون این مرحله از رشد روانی را زایندگی در برابر رکود (۱۸) نامیده است. افراد آدمی در این مرحله از یک سو به زایندگی، یعنی علاقه به یاری دادن به نسلهای آینده و از سوی دیگر به رکود و واماندگی گرایش پیدا می کنند. به عقیده ی اریکسون رکود و درماندگی زمانی حاصل می شود که شخص میانسال بیشتر خودخواه است و رفاه و آسایش خود را بیش از هر چیز و هر کس مهم می شمارد و به دیگران و اطرافیان توجهی ندارد.

مرحله ی ۸: سالخوردگی: کمال یابی در برابر نومیدی

اریکسون واپسین مرحله از رشد روانی را کمال یابی در برابر نومیدی (۱۹) نامیده است. انسان در پایان عمر به گذشته ی خود نگاهی می افکند و از موفقیتها و نیکوکاریهایش شادمان و از ناکامیهایش دل آزرده می گردد و چون می بیند که به پایان زندگی رسیده است و دیری نخواهد پائید که به جهان ناشناخته ها گام می نهد حالت نومیدی به او دست می دهد. اما نومیدی او زمانی بیشتر می شود که از خود احساس اندوه و نارضایی کند و سخت به سرزنش خود بپردازد که چه راه های نادرستی پیموده و چه رفتارهای نارسا و ناموزونی از او سرزده است! ولی دیگر دیر است و پشیمانی سودی ندارد و به خود می گوید «کاش در آن زمانها می دانستم و در آن راههای نادرست و نابخردانه گام نمی گذاشتم!» به قول سعدی: «در جوانی اگر می دانستم و در پیری اگر می توانستم».
جدول (۳): بحرانهای روانی از دیدگاه اریکسون
نوجوانی تا پیری

بحران

دوره ی رشد

ویژگیها

هویت در برابر گم گشتگی هویت

نوجوانی

فرد از خود می پرسد، «من که هستم؟» نوجوانان در این دوره می کوشند هویت قومی، شغلی و جنسی خود را محرز کنند. اگر این هویتها ثبات نیابند نقش او در آینده به عنوان یک زن و یا یک مرد دستخوش سردرگمی می شود.

یگانگی در برابر کناره جویی

آغاز بزرگسالی یا دوره ی جوانی

الگوهای صمیمیت، عشق و مشارکت در زندگی در این دوره استقرار می یابند. اگر افراد نتوانند به رشد چنین الگوهایی دست یابند نصیبی جز گوشه گیری و بیگانگی در جامعه نخواهند داشت.

زایندگی در برابر رکود و واماندگی

میان سالی

در این دوره شغل و باروری فرد به اوج و کمال خود می رسد. خانواده ها تشکیل می شوند و کودکان پرورش می یابند. اگر فرد نتواند به این هدفها دست یابد نتیجه ای جز بیکاری و رکود عاید او نمی شود.

کمال یابی در برابر نومیدی

پیری و کهنسالی

انسان به سراسر دوران زندگی خود نظر می افکند. آنهایی که احساس می کنند زندگیشان بی معناست و مسائلشان حل نشده و به هدفهای خود دست نیافته اند دچار نومیدی می شوند.

نقل از روان شناسی، تألیف دیویس، س. ی. و پالادینو، ج. ج، ۱۹۹۷ صفحه ی ۴۵۵٫

پرسشنامه سنجش اختلالات فرایند جدا شدن- فردیت یافتن

پرسشنامه تاثیر رسانه های جمعی بر بیماری ایدز

هدف: سنجش اختلالات فرایند جدا شدن- فردیت یافتن
تعداد سوال: ۳۹
شیوه نمره گذاری و تفسیر نتایج: دارد
منبع: ثنایی، باقر و همکاران .مقیاس های سنجش خانواده و ازدواج .انتشارارت بعثت ۱۳۸۷

همین الان دانلود کنید

قیمت: فقط ۱۹۰۰ تومان

خرید فایل

Desc (1)

پرسشنامه سنجش اختلالات فرایند جدا شدن- فردیت یافتن

کارل گوستاو یونگ  در ۱۹۱۳ که سی و هشت ساله بود، می پنداشت دیوانه شده است. تا سه سال بعد، زیر بار سنگین عذاب، از بیم ایجاد سوء تفاهم، حالتی که نمی توانست با هیچ کس در میان بگذارد، زیر فشار مداوم درونی که گویی « کاملاً در وسط هوا معلق شده بود»، احساس سرگردانی و تنهایی می کرد.

 یونگ آن وقت روانپزشکی موفق و محترم با بیماران خصوصی بسیار، دارای زن و فرزند و سمت استادیاری در دانشگاه زوریخ سوییس بود. ظاهراً از زندگی شخصی و حرفه ای غنی و سرشاری برخوردار بود. چند ماه پیش از آن، رابطه ی نزدیک عاطفی و حرفه ای خود را با زیگموند فروید گسسته بود ( رویدادی که برای هر دو دشوار بود )، گو اینکه به نظر نمی رسید این جدایی تنها علت مشکلات یونگ باشد. یونگ به دلایلی احساس می کرد زندگیش فاقد معنا و شور و شوق است. فعالیت های فکری اش متوقف شده بود، کم می نوشت و نمی توانست کتابهای علمی را بخواند. کار دانشگاهی را رها کرد و از استادیاری استعفا داد، زیرا احساس می کرد زمانی که وضعیت فکری و عاطفی اش چنین آشفته و اضطراب انگیز است نمی تواند تدریس کند.

یونگ خطر از دست دادن ارتباط با جهان واقعی را احساس می کرد، ولی خوشبختانه نیازهای بیماران و خانواده اش او را به اندازه ی کافی به زندگی بهنجاری که بتواند ادامه دهد سرگرم می کرد. ناگذیر بود پیوسته به یاد خود بیاورد: « چیست و کیست»، « من از یک دانشگاه سوییسی دکترای پزشکی دارم. باید به بیمارانم کمک کنم، همسر و پنج فرزند دارم، در شماره ی ۲۲۸ خیابان سیشتراسه در شهر کوزناخت زندگی می کنم. اینها واقعیت هایی بودند که از من توقعاتی داشتند و بارها به من ثابت کرده بودند که وجود دارم و صفحه ی خالی و سفید سرگردانی در طوفان های روح نیستم.»

یونگ در چنین حالت آشفته ای به امید یافتن رویدادی که احتمالاً علت اختلال روانی اش باشد به بررسی زندگی اش، به ویژه دوران کودکی اش پرداخت. دوبار زندگی خود را مرور کرد و چیزی نیافت. سرانجام، از کوشش در راه درک عقلانی مشکلش دست برداشت و تصمیم گرفت هر قدر هم که می خواهد بی معنا باشد، خود را به آنچه پیش می آید بسپرد. او خود را تسلیم جوشش های ناهشیار خویش کرد، فرآیندی که بعدها رسماً عنوان رویارویی با ناهشیاری بر آن نهاد.

 

نخستین چیزی که ناهشیاری اش او را به انجام دادن آن راه برد، ساختن مدل دهکده ای با سنگریزه بود، یعنی بازآفرینی دوره ای از کودکی اش که با شور و شوق با تکه های کوچک، ساختمان می ساخت. در ضمن جستجو به دنبال سنگریزه ها، می اندیشید: « هنوز در این چیزها زندگی هست، هنوز پسر کوچولو در همین دور و برهاست.» این فعالیت تازه، ذهن او را به خود مشغول داشت و او تا حد امکان روی این کار وقت صرف می کرد. ابتدا مقاومت می کرد، زیرا به نظرش تحقیر آمیز می آمد. آیا جز بازی کردن بازی های کودکیش کار دیگری از او ساخته نبود؟ اما بعدها گفت: « این لحظه نقطه ی عطف سرنوشتم بود.»

ساختن دهکده های مدل با سنگریزه تنها آغاز رویارویی یونگ با ناهشیاریش بود. این فعالیت، تخیلات و رویاهای او را آزاد می ساخت و در سال های بعد یونگ آنها را فعالانه و مشتاقانه دنبال کرد.

رویارویی کارگر افتاد. در نتیجه ی این سیر و سفر دراز در ناهشیاری، یونگ کانون و معنای نوینی برای زندگی خویش و ادراک تازه ی شخصیت انسان پی ریزی کرد. نوشته های او در اهمیت این تجربه جای تردید باقی نمی گذارد. خود او می گوید: « ناهشیاری گشوده ام چون جریان آتشفشانی بود و حرارت شعله هایش زندگیم را شکل دوباره بخشید . . . سال هایی که تصویر های ذهنی درونی خود را دنبال می کردم، مهمترین سال های زندگیم بود. تکلیف اساسی ترین چیزها  در آن سال ها معلوم شد.» جای شگفتی نیست که برداشت یونگ از سلامت روان از همین تجربه کاملاً شخصی حاصل شد