مرجع دانلود پرسشنامه و ابزار استاندارد در تمامی رشته ها,طراحی پرسشنامه

ترم آخر

آزمون,طراحی پرسشنامه,روانشناسی,مدیریت,پرسشنامه استاندارد,پرسشنامه رایگان,مشاوره آماری ,سایت پرسشنامه,نرم افزار رایگان روانشناسی,سفارش

خانه / فروشگاه / پرسشنامه / پرسشنامه بررسی تاثیر آموزش مبتنی بر حل مساله بر انگیزه پیشرفت، خلاقیت و حرفه آموزی هنرجویان

پرسشنامه بررسی تاثیر آموزش مبتنی بر حل مساله بر انگیزه پیشرفت، خلاقیت و حرفه آموزی هنرجویان

هدف: بررسی تاثیر آموزش مبتنی بر حل مساله بر انگیزه پیشرفت، خلاقیت و حرفه آموزی هنرجویان (آموزش مبتنی بر حل مساله، انگیزه پیشرفت، خلاقیت و حرفه آموزی)

تعداد سوال: ۲۴

تعداد بعد: ۴

شیوه نمره گذاری: دارد

تفسیر: دارد

منبع: محقق ساخته (سفارش)

نوع فایل: word 2007

همین الان دانلود کنید

قیمت: فقط ۲۲۰۰۰ تومان

خرید فایل

هدف: بررسی عوامل موثر بر همکاری دانشگاه و صنعت (عوامل مالی، عوامل فرهنگی و اجتماعی، عوامل آموزشی، عوامل مدیریتی، عوامل ساختاری)

پرسشنامه بررسی تاثیر آموزش مبتنی بر حل مساله بر انگیزه پیشرفت، خلاقیت و حرفه آموزی هنرجویان

توجه: با توجه به اینکه اغلب محصولات این سایت حاصل تلاش های بدون وقفه تیم ترم آخر می باشد، هر گونه کپی برداری از مطالب سایت به صورت جدی پیگرد قانونی خواهد داشت.

آموزش مبتنی بر حل مسئله

هر نسلی آموخته هایش را نه فقط بر اثر یادگیری ازمربیان و معلمان بلکه بر اثر بر قراری رابطه با همکلاسان ، مردم کوچه و بازار ، رسانه های عمومی و … به دست می آورد و نسل های بعدی نیز از همین طریق اکتسابات ترتیبی نسل قبل را دستخوش تغییر قرار می دهند و به یادگیریهای تازه تری نایل می شوند ؛

یادگیریها و پیشرفت هایی که بر تحولات اجتماعی ، اقتصادی و فرهنگی تأثیر می گذارند و از آنها تأثیر می پذیرند . بنابر این محدود نمودن فرایند یاد دهی – یادگیری به محدوده مفاهیم کتابهای درسی و اطلاعات علمی شناخته شده ، منطقی و معقول به نظر نمی رسد . با توجه به اینکه عمر مفید اطلاعات در جهان امروز دو تا سه سال است وقتی بچه ها فارغ التحصیل می شوند ، نیمی از اطلاعاتی که آموخته اند بیهوده و کهنه شده است ، در حالی که آنها بیش از آنکه نیاز به دانش و اطلاعات داشته باشند به مهارتهای کسب دانش و تولید دانش نیاز دارند . بنابراین فرایند یاد دهی – یادگیری باید علاوه بر یادگیری برای دانستن به یادگیری برای عمل کردن باشد و به زیستن و با هم زیستن نیز توجه نماید . در غیر این صورت دستآورد نظام آموزشی و تربیتی ، افرادی نا کار آمد خواهد بود که نمی توانند از معلومات خود برای حل مسائل زندگی استفاده کنند ، قادر به توسعه و کاربست اطلاعات در عمل نیستند و سهمی در تولید دانش ندارند.

در زمانهای گذشته غالباً مسئولیت معلم بیشتر این بود که اطلاعات معینی را از طریق بازگو کردن به فراگیر انتقال دهد. وظیفه شاگرد نیز این بود که به این مطالب گوش بدهد و آنها را به خاطر بسپارد و اگر در آموختن موضوع درسی دچار شکست می شد، بدون در نظر داشتن علت آن می گفتند که ” او تنبل یا کودن است ” ، ” عادت به مطالعه صحیح ندارد ” ، ” به درس علاقه مند نیست ” یا مشکلات دیگر دارد. مسئولیت معلم پیشتر وقتی به پایان می رسد که فراگیری صورت گرفته باشد.

نقش جدید معلم به صورتی پیچیده در می آید که ترکیبی است از تشخیص نیازهای فراگیران ، تخصص در مواد آموزشی و مهارت در راهنمایی برای فراگیری . او باید آمادگی فراگیر را برای فراگرفتن هر موضوع بسنجد و تصوری را که هر شاگرد به عنوان فراگیرنده از خود دارد بشناسد. با این اطلاعات ، معلم می تواند برنامه ای مناسب برای آموزش هر فراگیر طرح کند و هدفهایی را که برای فراگیران معین می کند ، تغییر دهد ، یا برای رسیدن به یک هدف طرح مختلفی پیشنهاد کند و پیشرفت فراگیران را از راههای متفاوتی مورد ارزشیابی قرار دهد.

چناچه نظام آموزشی – تربیتی بخواهد وظایف خود را بدرستی انجام دهد نیازمند ایجاد تغییر بر اساس فلسفه جدید تعلیم و تربیت ، با زنگری و باز تولید مفاهیم اساسی آن از جمله برنامه ریزی ، تعیین اهداف ، محتوا ، نقش معلم ، دانش آموز ، اولیاء ، ارزشیابی از آموخته ها و ارزش گذاری بر جریان رشد و … است.(۳)

در عصری که کتب درسی قبل از آنکه از زیر چاپ در آیند کهنه می شوند ، بیشتر مشاغل نو آوری سریع و مداوم را تجربه می کنند ناگزیر اهداف غایی آموزش و پرورش نیز تغییر می یابد.(۲)

امروزه اکثر دانشگاههای دنیا در پی یافتن روشهای آموزشی هستند که بتوانند موجب گسترش و ارتقاء ظرفیت های تفکر انتقادی ، تصمیم گیری بالینی و یادگیری مداوم و خود محور دانشجویان گردند(ای.دی و صلصالی۲۰۰۰ به نقل از ماگنوس و ایشیدا) (۲)

نتایج پژوهشهای آموزشی نشان می دهد که بیشتر فراگیران ( شاید بیش از نود درصد آنها) می توانند آنچه را به آنها آموخته می شود بخوبی فراگیرند ، به شرط اینکه روشهای آموزشی مناسبی به کار گرفته شود و وقت یادگیری کافی به آنها داده شود.(۳)

سالهای زیادی است که در بسیاری از کشورهای دنیا ،پرستاران ، خلا میان تئوری و بالین و ناتوانی جهت ایفای نقش در حیطه بالین پی برده اند. در عرصه بین المللی تلاشهای گسترده ای جهت ایجاد یک سیستم طبقه بندی شده در حال شکل گرفتن می باشد. یکی از این سیستم ها در حیطه آموزش ، روشهای آموزش یادگیری فعال بجای آموزش غیر فعال است تا دانشجویان بیاموزند که چگونه یاد بگیرند ، چگونه تفکر کنند و با دستیابی به تفکر انتقادی بتوانند توانایی مقابله با هر مشکلی را در هر موقعیتی داشته باشد.( کتی مال و ریدمن۱۹۹۷ ص۲)(۲)

روشهای آموزش پزشکی را میتوان به دو گروه تقسیم کرد:

گروه اول ، روشهایی که بر اساس مرجعی هستند که تعیین می کند دانشجو باید چه بیاموزد. این روشها عبارتند از :۱) روشهای آموزش استاد محور                ۲) روشهای آموزش دانشجو محور

گروه دوم : روشهایی که براساس نحوه سازمانبندی اطلاعات است و بر این مبنا به دو دسته بر پایه موضوع وبرپایه مساله تقسیم می شود.

بنابراین برنامه های آموزشی می تواند به انواع زیر ارائه شود:

استاد محور و بر مبنای موضوع

دانشجو محور و برمبنای موضوع

استاد محور و برمبنای مساله

دانشجو محور و برمبنای مساله (۴ ص:۸-۵)

 تاریخچه یادگیری براساس طرح مسالهPBL))

یادگیری بر اساس حل مشکل تاریخچه ای طولانی دارد. این مقوله بعنوان یک مورد آموزشی در یونان باستان توسط سقراط حکیم ( سیرکا، ۴۰۰سال قبل از میلاد) مطرح گردید ، فردی که در خیابانهای آتن قدم می زد و به طرح مسائلی برای شاگردانش می پرداخت و به آنها با استفاده از روش بازجویی در کشف مفاهیم کمک می کرد. اولین گروه دانشمندان عرب،‌از قبیل رازی (۹۳۲- ۸۶۵) کار آموزان خود را از طریق مباحثه و مشکل گشایی مربوط به علوم بیوشیمی و پزشکی آموزش می دادند (۷)

در اروپا برای اولین بار در سال ۱۹۵۰ در مدرسه پزشکی دانشگاه وسترن در آمریکا صورت گرفت و پس از آن در اواخر ۱۹۶۰ حرکتهای مشابهی در دانشگاه مک مستر کانادا آغاز گردید. در این میان Haward Barrows که متخصص اعصاب بود اقدامی انقلابی در این جهت انجام داد .

امروزه د ربسیاری از کشورهای جهان از جمله استرالیا، سوئد و هلند و انگلستان گسترش یافته است و همچنین در رشته های زیادی از جمله حقوق، مهندسی و ریاضی استفاده می شود.

مک مستر اولین آموزشگاه پرستاری کانادا بود که در سال ۱۹۷۴ برنامه درسی خود را به PBL تغییر داد.(۵ ص:۲)

دانشگاه “شربروک” کانادا نیز از جمله دانشگاههای صاحب نام در این روش آموزشی محسوب می شود. این دانشگاه در سال ۱۹۸۷ روش آموزشی خود را کاملا به PBL تغییر داد.(۲)

در بعضی از دانشگاهها مثل هاروارد در آمریکا ، PBL همراه با روش سنتی اجرا می شود.(۴)

یادگیری بر اساس حل مساله روشی است که در نتیجه آن و در طی تلاش بای درک یک مشکل یا حل آن فرایند یادگیری صورت می گیرد. در واقع روش یادگیری به این شکل است که یک موقعیت عملی و بالینی برای فراگیران فراهم می گردد. این موقعییت محرکی است جهت کیب اطلاعات لازم در مورد آن مشکل و ارائه راهبردهایی جهت حل آن ، به بیان دیگر می توان گفت PBL نتیجه ای از یادگیری اکتشافی و روش مطالعه مورد شاهدی است و فلسفه زمینه ساز PBL این است که دانشجو باید بطور فعال در جریان یادگیری ، ارائه اطلاعات و دریافت اطلاعات قرار گیرد.(۴)

این روش از آنجا که با موقعیتهای واقعی سروکار دارد دانشجو را تشویق می کند که بر اساس تجربیات و اطلاعات قبلی اش نسبت به موضوع واکنش نشان دهد. در واقع PBL پلی بین تئوری و عمل است.(۲)

PBL روشی است که در آن دانشجو در گروههای کوچک ۱۰-۱۲ نفره به همراه مدرسی که نقش تسهیل کننده فرایند آموزشی را بعهده دارد با استفاده از موقعیت های بالینی به یادگیری د مورد بیمار و بیماری می پردازد.این روش دانشجو محور بوده و در آن تعیین نیاز های آموزشی ، تصمیم گیری ها و روشهای اجرا به خود دانشجو سپرده می شود.( دی و صلصالی۲۰۰۰ ص ۳۰)(۲)

هر پروژه آموزشی مبتنی بر PBL نیازمند ۱۶۰-۱۲۰ساعت جهت باز نگری و ساختن چهار چوب ارزیابی می باشد، در حالی که مدرسین دانشگاه نمی خواهند که جهت تغییر برنامه آموزشی کار اضافی انجام دهند. نه تنها برای معلمین بلکه برای دانشجویان نیز سخت است. PBL نیاز مند آن است که دانشجویان وقت بیشتری را صرف نمایند. مدرس عمل انتقال را به آرامی انجام دهد . موفقیت به ارتباط و آگاه سازی موثر بستگی دارد.(۲)

اهداف PBL

 بنا به اظهار گلن و ویلی(۲۰۰۰) مهمترین اهداف PBL بطور خلاصه شامل:

۱-  فراگیری را از طریق ارتباط موضوعات درسی با واقعیات موجود در آن رشته خاص سازمان یافته می گردد.

۲-  فراگیری به دلیل برخورد فراگیر با مشکلات واقعی بالین، سازمان یافته می گردد.

۳-  PBL بصورت آگاهانه به دانشجویان کمک می کند که افراد منتقد (open- minded) و باز اندیش (Reflective) باشند و بصورت فعال به یادگیری بپردازند.

۴-  PBL به پرستاران بالینی این امکان را می دهد که افرادی مستند گرا (Evidence- based) باشند.

۵-  توانایی ترکیب ـ تجزیه ، تحلیل و ارزشیابی دانشجویان افزایش یابد.

۶-  دانشجویان فراگیران خود محوری می گردند که می توانند در فرایند فراگیری خود مشارکت داشته باشند.

۷-  استفاده از شیوه PBL گروه را وادار می کند که در فرایند یادگیری مشارکت داشته باشند.(۲ ص:۱۰)

 مراحل اجرایی PBL

مرحله اول: تعریف مساله :

اطلاعات پایه در مورد یک موقعیت از طرف استاد ممکن است از طریق حاضر شدن بر بالین بیمار واقعی ،تقلیدی ، ویا  ،می تواند از وسایلی نظیر فیلم ویدئویی و نوار کاست نیز استفاده کند و از دانشجویان خواسته می شود فرصیه هایی که بر اساس معلومات و تجربیات قبلی خود دارند را مطرح نمایند.

مثال: خانمی ۵۹ ساله با بیماری افزایش فشار خون شدید و مزمن که تا حدودی کنترل شده است ، حال دچار تنگی نفس و تعریق شده است، داروهای یکه پزشک تجویز کرده ، هیدرالازین و هیدروکلروتیازید می باشد که بیمار طبق دستور مصرف نمی کند و می گوید داروی زیاد کبد را خراب می کند. با معرفی این کیس استاد از دانشجویان می خواهد فرضیه ها و مشکلات مربوط را مطرح نمایند.( هدف شناخت مشکل اصلی) دقت نمایید،در این مرحله بیان فرضیه ها از طرف دانشجو به استاد ایده می دهد در مورد نوع فرضیات و طرحهایی که دانشجو در مواجهه با مساله از آنها استفاده می کند.

مرحله دوم:

جمع آوری اطلاعات: استاد در پاسخ به سوالهایی که دانشجویان مطرح می نمایند اطلاعاتی را در اختیار آنها می گذارد د ر این مرحله استاد از طرح اطلاعاتی که دانشجویان در مورد آن سوالی نکرده خودداری می ورزد.

مثال : یکی از دانشجویان از استاد می خواهد د رمورد سوابق و طول مدت ابتلا به فشار خون و نحوه مصرف داروهای بیمار بیشتر توضیح دهد.

دقت کنید: با این کار روشی که دانشجوبرای جمع آوری اطلاعات از آن استفاده می کند مشخص می شود.

بطور مثال دانشجو بطور اتفاقی و تصادفی اطلاعات را حمع آوری می کند ویا از فرمهای مخصوص استفاده می کند یا بر اساس فرضیاتی که مطرح کرده اطلاعات را جمع آوری می کند.

در پایاین این مرحله استاد می تواند اطلاعات ضروری و لازم را که دانشجویان در پرسیدن آن قصور کرده اند به آنها ارائه دهد، تا تمرین را با موفقیت به پایان برسانند.

مرحله سوم:

 تنظیم مساله  :استاد از دانشجو می خواهد مشکلات اصلی بیمار و جنبه های مراقبتی در مانی را با توجه به مطالعات و اطلاعات جمع آوری شده اش را مطرح کرده و یافته هایی که این مساله را تایید می کند مطرح نماید.

مثال : دانشجویان در مورد مشکل تنگی نفس فرضیه هایی از قبیل ترس ، اضطراب، درد و نارسایی قلب را مطرح می نمایند.

دقت نمایید: حل مساله شامل استنباط از اطلاعات می باشد . بوسیله مطرح کردن این استنباط ها توسط استاد ،‌دانشجو تشخیص می دهد که او از میان اطلاعات معانی درستی را بیرون کشیده است، اغلب مواقع استنباط بر اساس گامهای منطقی صورت نمی گیرد استدلال ذهنی به سرعت اتفاق می افتد به این شکل که دانشجو از تجارب و اطلاعات گذشته که کم و بیش در ارتباط با موضوع می باشد کمک می گیرد و اطلاعاتی را که نا متناسب  با الگوی مورد انتظار می باشد نادیده می گیرد، مشخص کردن این یافته ها به دانشجو کمک می کند که اعتبار استنباط خود را مورد آزمایش قرار دهد و فرایندی را که وی از طریق این استنباط بدست آورده تحت کنترل و نظارت مجدد قرار دهد.

 مرحله چهارم:

اجرای راه حل: استاد از دانشجویان می خواهد که تدابیری را برنامه ریزی نماید و بیان کند چگونه و چه میزان تاثیر تدابیر را ارزیابی می کند.

مثال: راه حلهایی  را که دانشجویان مطرح می کنند شامل: آموزش به بیمار در مورد اثرات دارو و مقدار و ضرورت مصرف دارو تا کنترل فشار خون روزانه حداقل یکبار و کاهش علایم بعد از ۲ هفته بیان می کنند.

دقت کنید: مطرح نمودن  نحوه اجرای راه حل برنامه ریزی شده و معیارهای ارزشیابی از طرف دانشجو با عث می شود، دانشجو خود قوه ادراک خود را ارزش گذاری کند و به جایی برسد که بر پایه قوه درک خود عمل کند.

 مرحله پنجم:

ارزیابی نیازهای یادگیری: استاد از دانشجو می خواهد نقائص علمی خود را که در توانایی وی برای درک مساله ایجاد اختلال کرده مطرح کند.

مثال : دانشجو بیان می کند که در مورد مکانیسم ترس و تنگی نفس و داروهای هیدروکلروتیازید، نیاز به مطالعه دارد.

دقت کنید: بیان روشن و واضح نقصانهای علمی ، دانشجو را برای فعالیت مطالعه مستقل آماده می کند.

مرحله ششم:

مطالعه مستقل: استاد با صلاحدید خود به دانشجو فرصت می دهد تا بر روی مساله مورد نظر بر پایه روشی که انتخاب کرده کار کند، استاد دانشجو را راهنمایی می کند که بعد از مطالعه انتظار دارد دانشجو با انتخاب خود بر روی یک مساله بحث نماید و راه حلها و نحوه اجرای راه حلها را مطرح نماید.

مثال: استاد از دانشجو می خواهد در مورد مکانیسم ترس بر روی تنگی نفس و داروی هیدروکلرو تیازیدمطالعه نماید و مشکل را مشخص نماید.

دقت کنید: در این مرحله انتظارات کاملا واضح مطرح می گردد و دانشجو با آگاهی از اهداف به کارش جهت می دهد. از آنجایی که تمرکز بر روی موردی است که دانشجو انتخاب می کند و بر روی آن بحث می کند این نشان می دهد که کنترل کاملا از طرف دانشجو است.

 مرحله هفتم:

گزارش کار: دانشجو هر تغییری که در مساله انجام داده را توضیح می دهد و با توجه به اولویتها یک مساله را با جزئیات کامل مورد بحث قرار می دهد.

مثال: گزارش کار دانشجو شامل این موارد است(چرا ترس باعث تنگی نفس می شود؟)

دقت کنید: از آنجایی که این تجربه اجازه می دهد که مساله مورد نظر مورد تجدید نظر قرار گیرد دانشجو قادر خواهد بود که توانایی خود را برای مواجهه با ابهام و تردید مورد آزمایش قرار دهد.

 مرحله هشتم:

مروری بر مطالعه مستقل: دانشجو در این مرحله کاری را که در طول زمان مطالعه مستقل انجام داده و اطلاعات جدیدی را که بطور خاصی در درک مساله معین می کند ، توضیح می دهد که چرا این اطلاعات بطور خاص مفید بوده است.

مثال: دانشجو استدلال می کند، عامل تنگی نفس بیمار ترس از خرابی کبد می باشد. زیرا با توجه به مطالعه ای که انجام داده، در فیزیولوژی گایتون مکانیسم ترس را بر روی تنگی نفس بصورت ….. شرح داده است. پس می توان استدلال کرد مشکل تنگی نفس به علت ترس است و فرضیات مربوط به نارسایی قلب و آمبولی ریه وارد نمی باشد با توجه به راه حل ارائه شده در قسمتهای قبلی باید به بیمار آموزش داده شود که داروهای تجویز شده را بموقع و صحیح مصرف نماید . ولی هنوز اطلاعات بیشتری در مورد مساله بیمار باید بدست آورد.

توجه: در این مرحله از دانشجو در خواست می شود شیوه های یادگری خود را مطرح نماید، در واقع راهی را که دانشجو برای اصلاح نقائص علمی خود رفته است روشن می کند. در پایان کار دانشجو باید در یابد که راه حل بندرت کامل است و فرایند جمع آور یاطلاعات پیشرونده و مداوم است.(۶)

 

بطور کلی نحوه اجرای روش PBL به صورت زیر خلاصه می شود.                    

  مهمترین قسمت PBL

  مطالعه کردن بین جلسات است.

     

 

مشخص کردن مسائل

                                              علت

ساختن فرضیه بر اساس

                                                  مکانیسم های مساله آفرین

تنظیم فرضیه

                                                  دانش و اطلاعات جدید

آزمون فرضیه بر اساس

                                               دانش و اطلاعات جاری و متداول

تنظیم مجدد فرضیه

 

ارائه راه حل اجرایی

 

(اقدام) و کنترل مسائل

 

                                                                                               

 نقش استاد در PBL:

از آنجا که اساس یادگیری در PBL دانشجو محور می باشد لذا در جریان آموزش استاد نقش غیر مستقیم بعهده دارد و بعنوان تسهیل کننده به شمار میرود. یک استاد ماهر باید در زمینه کمیت و کیفیت کار ، تفکر انتقادی، دموگراسی گروهی و انگیزه و علاقه ، نقش یک الگو را برای دانشجویان داشته باشد. مسلما چنین اساتیدی در موفقیت برنامه نقش اساسی دارند و در واقع می توان گفت هیچ عنصری به اندازه استاد در موفقیت این برنامه سهیم نیست. از آنجا که در گروههای یادگیری ، فراگیران با خصوصیات و ویژگیهای متفاوت شرکت دارند،‌لذا نمی توان قوانین خاص جهت رفتار استاد مشخص کرد آنچه که واضح است ذکر این مورد است که استاد باید انعطاف پذیر باشد و بدون به مخاطره افکندن عملکرد گروه جهت اعمال تغییرات ،‌حوزه عمل وسیعی داشته باشد، اساس PBL نیاز ها و نظرات دانشجویان است و حتی در تعیین اهداف نیز بهتر است از نظرات فراگیران استفاده شود با این حال به نظر می رسد که در موارد ذیل استاد میتواند دخالت مستقیم تری در آموزش از خود نشان دهد. وقتی که:

۱٫  انحراف از موضوع وقت زیادی را به خود اختصاص می دهد.

۲٫  بحث دو نفره طولانی شود.

۳٫  در درک واقعیتها ابهام بوجود آید.

۴٫  کار بحث به سفسطه کشیده شود.

۵٫  خود رایی وادعا جای بحث را بگیرد، علاقمند ی به مشارکت در بحث کاهش یابد.(۴)

 

دخالت استاد صور مختلف دارد ولی بهتراست سوالی مطرح شود که دانشجویان را به بسط فکری و روشنگری و توجیه یا تکمیل پاسخهایشان راهنمایی کند. در اصل یک استاد ماهر در PBL باید:

– فرایند استدلال را در دانشجویان بر انگیزد.

– داننشجویان را به فرضیه دادن تشویق کند.

– پیوستگی و تمرکز بحث و بررسی مساله را حفظ کند.

– دانشجویان را به برقراری ارتباط ترغیب کند.

– از دانشجویان در مورد علل و مکانیسم مساله و اصطلاحات پزشکی سوال نماید.(۴)

 

انواع روشهای یادگیری براساس حل مشکل

۱)                PBL غیر ترکیبی در مقابل PBL ترکیبی

PBL غیر ترکیبی ،این نوع بطور اختصاصی در آموزش پزشکی بکار برده می شود. در گروههای ۵ نفره اجرا می شود با یک راهنما، بسیار شبیه محیطهای بالینی است. سخنرانی از قبل آماده شده ارائه می گردد و توصیه هایی توسط راهنما اعمال می شود. این شیوه تحت عنوان فرایند فرضیه سازی قیاسی تعریف می شود.

از خصوصیات آن می توان به شیوه ای فعال ، مشکل محور ، بزرگسال محور، مشارکتی ، دارای انسجام، قابل استفاده در رشته های مختلف در گروههای کوچک و دارای کار آیی در محیط بالینی اشاره کرد.

در ترکیبی یکسری منابع ثابت جهت کمک به یادگیری بکار می روند. ممکن است سخنرانی در صورت لزوم درباره موضوعات مشکل بکار رود. جلسات پرسش و پاسخ با حضور افراد متخصص ممکن است بعنوان جزئی از برنامه آموزشی پیش بینی گردد.(گلن وویتنی)

۲)                PBL  متحدالشکل در مقابل PBL تک شکل

 PBL متحد الشکل در یک حوزه خاص ، در یک موضوع خاص ، در یک سال خاص است. مقرون به صرفه است و زمانی که دانشجو روش آموزشی خود را از سنتی به  PBL  تغییر می دهد ، ناهماهنگی کمتری را احساس می کند.

PBL تک شکلی جهت انسجام مطالب آموزشی بکار برده می شود به این صورت که دانشجو موضوعات فرا گرفته شده به روش سنتی را در محیطهای بالینی به شیوه PBL بکار می برند.( گلن و ویلکی۲۰۰۰ ص۵۹)

۳)                PBL یکنواخت در مقابل PBL با توالی منظم

در PBL یکنواخت همه دانشجویان در برنامه آموزشی PBL شرکت نمی کنند. نیاز به وجود راهنما و منابع بسیار زیاد است.

PBL نوع توالی منظم در مدارس پزشکی بیشتر استفاده می شود ، در این روش واحد درسی هم بصورت PBL و هم بصورت سنتی و با کیفیتی یکسان آموزش داده می شود و در حقیقت این دانشجو است که شیوه آموزشی را انتخاب می کند.(گلن و ویلکی،۲۰۰۰ ص ۱۵۹)

گرچه فلسفه PBL بر این اساس اسوار است که هر دانشجو در شناسایی حیطه های علائق خود آزاد است و یادگیری بر اساس نیاز های فردی است اما دادن ساختار به PBL نیازمند عدم سخت گیری ، انعطاف پذیری و عدم چهار چوب گرایی است.( گلن و ویلکی ۲۰۰۰ص ۶۲)(۲)

اجزاء اصلی PBL

اجزاء اصلی PBL شامل:

۱-  مشکل مداری

۲-  دانشجو محوری

۳-  گروه کوچک

۴-  تسهیل

دانشجو برای کسب موفقیت نیازمند داشتن مهارت حل مشکلات سازمان نیافته می باشد. دستیابی به این مهارت هدف اصلی یادگیری بر اساس حل مشکل می باشد مشکلات در شیوه PBL باید بر اساس اجزای زیر ساخته شوند.(۴)

۱- مقدمه  ۲- اهداف یادگیری  ۳- محتوا   ۴- منابع   ۵- پیامدهای قابل انتظار    ۶- سوالات راهنمایی کننده     ۷- انجام تمرین به جهت بررسی       ۸- چهار چوب زمانی   

ویژگیهای یک مشکل یا مساله

۱- ویژگی های یک مشکل در رابطه با اهداف دوره و یا اهداف برنامه آموزشی:

–       شیوع آن در جامعه زیاد باشد.

–       مشکل اضطراری یا خطرناک بوده و رفع آن مستلزم تدابیر ماهرانه ، سریع و موثر باشد.

–       عوارض مهم یا مرگ و میر زیادی را در بر داشته باشد و پیشگیری ، درمان و نوتوانی بتواند در پیش آگهی آن تغییر زیادی ایجاد کند.

–       متخصصین طرز برخورد ، درمان و مراقبت مناسب آن را ندانند.

–       بر مفاهیم جدید یا مهم تاکید کند.

–       بر مفاهیم اساسی علوم پایه متکی باشد.

برای تعیین اهمیت هر یک از مشکلات انتخاب شده نمره از ۱ تال ۵ به مشکل اختصاص می دهند.(۴ ص:۹۱-۹۰)

۲- ویژگیهای مشکل در ارتباط با اهداف مورد تاکید در آموزش به شیوه PBL:

–       شایع باشد.

–       مناسب و قابل توجه باشد.

–       در صورت امکان به پیشگیری تاکید کند.

–       دیدگاهها و جنبه های مختلفی را در برگیرد.

–       اهداف را پوشش دهد.

–       متمرکز بر وظایف باشد.

–       با پیچیدگی مناسب جهت فعال سازی معلومات قبلی عمل کند.(۲)

ارائه مسئله بایستی توالی مناسب داشته باشد . توالی ارائه مسائل بستگی به نوع آنها دارد. سه روش مهمتر عبارتند از :

الف) ساختار منطقی: برای درک مساله ؛ب: دانشجو باید مساله ؛الف؛ را ابتدا مطالعه کند تا اطلاعات کافی داشته باشد.

ب ) میزان پیچیدگی : مسلم است که مسائل پیچیده تر ، مستلزم اطلاعات و استدلال بیشتر هستند و باید در انتها قرار گیرند.

ج) نحوه ارتباط موضوعات در واقعیت: مثلا مسائلی که در آنها بازتوانی یک بیماری مدنظر است باید پس از مسائلی قرار داده شود که در آن بیماری معرفی شده یا تشخیص داده می شود.

سرفنظر از این سه مورد ، توجه به اطلاعات قبلی و انگیزه دانشجو نیز مورد مهمی است که در بازدهی مطلوب برنامه نقش دارد، زیرا انگیزه دانشجو نیز مورد مهمی است. متناسب بودن مسائل با اطلاعات زمینه ای دانشجو عامل مهمی است که در بازدهی مطلوب برنامه نقش دارد، زیرا انگیزه دانشجو را تحت تاثیر قرار می دهد.(۴ ص: ۹۸-۹۴)

 روشهای ارائه مساله

۱)  بیمار واقعی: در این گروه دانشجویان به همراه راهنمای خود بر بالین بیمار حاضر می شوند و شروع به گرقتن شرح حال می  کنند. یک دانشجو سوالات را شروع می کند و پس از پایان یافتن سوالاتی که به ذهن او می رسد دانشجوی بعدی سوالات او را ادامه می دهد. وقتی سوالات به پایان رسید دانشجویان معاینه را شروع می کنند و پس از اتمام معاینات آنها به بحث در مورد اطلاعاتی که بدست آورده اند می پردازند. در ادامه ، فرضیه هایی مطرح می شود و پس از بررسی آنها تصمیم مناسبی گرفته می شود.

مزیت این روش آن است که از آنجا که کار بر روی مشکل بیمار ، تجربه ای واقعی است انگیزه و علاقه دانشجویان را برمی انگیزد. از طرفی با این روش تمامی مراحل استدلال بالینی تجربه می شود.و نیز دانشجو با مشکللات و مسئولیتهای مراقبت از بیمار آشنا می شود. از آنجا که برخورد با بیمار همیشه سوالات بی پاسخی به دنبال دارد، این روش محرک مطالعه و فراگیری بیشتر است.

معایب این روش آن است که همیشه بیمار مورد نظر بستری نیست. بیمار ممکن است مشکلات متعددد و غیر مر تبطی داشته باشد، ولی تنها یک مشکل بیمار مورد بحث است؛ از این رو دانشجو در برخورد با اطلاعاتی مه به ا و ارائه می شود سرگردان می شود. و نیز گاهی اوقات ارتباط با بیمار مشکل است و یا بیمار  همکاری لازم را ندارد. گاهی اوقات در اولویت دادن به دانشجو و بیمار در تضاد است، زیرا برخورد با بیمار برای دانشجو تجربه مهمی است.اما بیمار بعلت درد خستگی  یا مسائل دیگر مایل به همکاری نیست . گاهی نیز سوالاتی از بیمار می پرسد که باعث نگرانی او می شود.و….

۲)بیمار تقلیدی: استفاده از این روش هزینه بیشتری نیاز دارد، اما تمام مزایای بیمار واقعی را بدون معایب آن داراست. در این روش از هنر پیشه هایی استفاده می شود که از لحاظ ایفای تمام علائم و نشانه های بیماری آموزش دیده اند و پاسخ سوالات احتمالی دانشجویان نیز به آنها آموخته شده است.آموزش بیماران تقلیدی آسان است و نسبت به آنچه در وهله اول بنظر می رسد زمان و تلاش کمتری لازم دارد.

کار با بیماران تقلیدی می تواند مهارتهای عملی و استدلالی دانشجو را بهبود بخشد و بعنوان  زمینه ای برای کار بر روی بیماران واقعی محسوب شود ززیرا دانشجویان مهارتهای کافی را کسب می کنند و با اعتماد به نفس و آمادگی کافی می توانند به معاینه بیمار واقعی بپردازند. به استثتای نوزادان ،‌شاید در تمام موارد دیگر ، تقلید های کار آمد و مفیدی از بیماران انجام شده است.در این زمینه تقلید های روانپزشکی آسانتر و مفیدتر بوده اند.

۲)  مساله کتبی: آسانترین روش ارائه مسئاله ،‌استفاده از مسائل کتبی است.اطلاعات مورد نظر در چند سطر و گاهی در چندین صفحه ارائه می شود. دانشجویان مساله را می خواهند و گاهی سوالاتی طرح می کنند. گاهی اوقات مساله کتبی حاوی ضمایمی از قبیل عکس، تصویر بیمار، عکسهای رادیولوژی ، نمونخ خای پاتولوژی و…است. ارائه این مسائل بصورت مرحله ای و تدریجی از بهترین روشهای ارائه مسائل متبی محسوب می شود، زیرا می تواند جبران کننده نقائص این روش در ارتقای مهارت استدلال بالینی دانشجو باشد.

عیب مهم این روش عدم توجه آن بر مهارتهای استدلال بالینی است، زیرا دانشجو مسوول در یافت اطلاعات از بیمار نیست بلکه اطلاعات مهم به او ارائه می شود. بنابراین دانشجو از لحاظ مهارت در مشاهده ، مصاحبه و معاینه تجربه ای کسب نمی کند.

به منظور رفع معایب مسائل کتبی سه روش ابداع شده است، که در واقع انواعی از مسائل کتبی هستند.این روشها را در گروههای PBL ، کلاسهای بزرگ و یا در مورد یک دانشجو می تو ان بکار برد.

۱)                  PMP[1]: در این روش داده های مختلف مساله د رچند صفحه تنظیم شده اند. در صفحه نخست تصویری اولیه از بیمار به دانشجو ارائه می شود. سپس تعدادی گزینه به دانشجو ارائه می شود. این گزینه ها می توانند مربوط به شرح حال، معاینه ، تستها یا درمان باشند. دانشجو از میان این گزینه ها یکی را انتخاب می کند. این گزینه دانشجو را به صفحه ای که حاوی اطلاعات مورد نظر است ارجاع می دهد و این کار مرتبا ادامه پیدا می کند.

۲)                  SMP[2] : این روش مانند روش قبلی است ، ولی وقتی دانشجو درخواست اطلاعات می کند ،‌صرفنظر از آنچه که مورد مورد نظر اوست،  اعمالی که واقعا انجام شده اند و نتایج آنها و نظر پزشک ارائه می شود. سپس اطلاعات بیشتری از مساله در اختیار  دانشجو قرار می گیرد، یعنی حدود اطلاعات و  فعالیتهای انجام شده محدودتر است و به عبارت دیگر می توان گفت آزادی انتخاب دانشجو از لحاظ اقدامات تشخیصی و درمانی کمتر است، در حالیکه در روش PMP دانشجو نتایج تصمیمات خود را با راهنمایی کمتری دنبال می کند.

۳)                  P4 [3]:  هر واحد p4 حاوی حدود چند صد کارت است که در چند رنگ دسته بندی شده اند. در این مجموعه گرافیهای هم اندازه با کارتها هم وجود دارند. متناسب با امکانات می توان نمونه های بافتی ،‌عکس بیمار ،‌صدای بیمار یا نوار ویدئویی بیمار را نیز استفاده کرد. هر دسته کارت همرنگ اطلاعات مشابهی را ارائه می دهند.

روشهای ذکر شده از جمله روشهای رایج مورد استفاده دانشگاهها می باشند از روشهای دیگر می توان از نوار ویدئو و دیسکتهای کامپوتری نام برد. این دو روش گران بوده و قابل حمل نیستند.(۴-ص:۱۱۸-۱۱۰)

 محدودیت هاو موانع:

·        وقت گیر است به ویژه در مراحل ابتدایی کار(۴)

·        برای موضوعات اختصاصی چندان مناسب نیست. (۴)

·        به مهارت و تلقی استاد بستگی تام دارد. (۴)آنان برای هدایت و راهنمایی دانشجویان به حل مستقل مشکل و کمک به آنان با انتخاب مشکلات مناسب ، تجزیه و تحلیل و سپس یافتن راه حل با فعالیتهای غیر وابسته در نظر گرفته شده اند. صرف زمان برای هدایت و راهنمایی فرد ،کار آسانی نیست ، ممکنست هر گونه بیکفایتی از سوی معلمان در بکار بستن این راهبرد جهت کشف موضوعات گران تمام شود.(۱ – ص:۳۲۳)

·        به ترکیب گروه بستگی زیادی دارد اگر اعضای گروه از مهارت و اطلاعات لازم بر خوردار نباشند بحث بی فایده است. (۶)این شیوه احتیاج به تلاش مستقل دانشجویان در یافتن طریقه حل مشکل دارد. و نیز به بیماران مناسب ، توانایی ها و شایستگی های فراگیران دارد. انتظار نمی رود که همه دانشجویان دارای توانایی یکسان باشند و در نتیجه ممکنست آماده نمودن تمام فراگیران بر حسب تطابق با این شیوه آموزشی یک مشکل جدی باشد. (۱- ص:۳۲۳)

·        این شیوه جهت اجرای موثر  احتیاج به حضور تعداد کم فراگیران در کلاس با منابع مناسب و در دسترس ، از قبیل کتابخانه منسجم ، آزمایشگاه کارآمد، مواد و تجهیزات کمکی متناسب با وضعیت آموزشی ، یادگیرری مطلوب و شرایط محیطی دارد. در صورت عدم وجود این تسهیلات استفاده از این استراتژی مشکل است.(۱ ص:۳۲۳)

·        ممکن است اعضای گروه به گروه فکری دچار شوند. تفکر درباره امکان حل آزمایش فرضیه بطور کامل فرد را به خود مشغول می سازد. دانشجویان اغلب وسوسه می گردند که فرضیه غلط را بر گزینند و در نتیجه به اتلاف وقت و هدر رفتن انرژی و فعالیتهای نامربوط سوق داده شوند.(۱ ص:۳۲۳)

 فواید و ضرورت:

·        آموزش بر اساس حل مشکل سبب شده دانشجویان ، احساس جرات در مواجه با مشکلات نه فقط در کلاس بلکه در محیط واقعی را پیدا کنند.

·        این روش فرصت با ارزشی برای توسعه مناسب توانایی های شناختی دانشجویان فراهم می سازد. همچنین تفهیم موضوعات شناختی بالاتر با استفاده از این شیوه تسهیل می گردد.

·        استفاده از این شیوه آموزشی ، بهره جستن از تجزیه و تحلیل در حل مناسب مشکلات جدید می باشد.

·        این شیوه سبب شده تا دانشجویان اعتماد به نفس در تمام فعالیتهای یادگیری ضمن حفظ قدرت استقلال داشته باشند.

·        شیوه دانشجو مداری سبب شده که او آموزش را بطور کامل دریافت داشته و علاقمند و مصمم بار آید.

نتایج تحقیقات در این زمینه نشان میدهد که PBL یک روش دانشجو محور مناسب می باشد، هم استاد و هم دانشجویان نظرات مثبتی را درباره این روش گزارش کرده اند. دانشجویان اذعان کرده اند که با این روش سازگاری بهتری با محیط بالینی و تغییرات آن داشته اند و اطلاعاتی که از این طریق کسب کرده اند برای مدتها پایداری خود را حفظ کرده است، بهرحال به نظر میرسد برای سروکار داشتن با نیازهای زندگی مدرن ،‌دستیابی به مهارتها که بعلت ایجاد انگیزه لازم برای یادگیری در تمام طول زندگی می شود امری ضروری و انکار ناپذیر بشمار می رود.

یادگیری بر اساس حل مساله سبب می شود که به دو کاربرد اساسی دانشگاه در زمینه آموزش، به انتقال دانش و در زمینه تحقیق،به تولید دانش دست یافت.(۴)

 

تجربه اجرای PBL در سخنرانی

این روش در حقیقت مخلوطی از آموزش بر مبنای حل مساله و آموزش دانشجو محور به همراه سخنرانی های آموزشی و مکلف کردن دانشجویان به مطالعه کتابها و جزوه های خاص است. نخستین تجربه این روش توسط جورابچی انجام شد که بجای سخنرانی های معمول سخنرانی بر مبنای حل مساله را ابداع کرد. در این روش در شروع سخنرانی ، سخنران سوالاتی را عمدتا به شکل یک مساله از پیش طراحی شده ، بین حاضرین توزیع می کند. سوالات به شکلی طراحی شده است که در صورت دستیابی به نتیجه و دریافت پاسخ آنها دانشجو عملا هدفهای آموزشی سخنرانی را بطور کامل و عمیق فرامی گیرد. این پرسشها بر حسب محتوای آموزشی و طرح درس می توانند سوال مکتوب و شرح حال بیمار و گاه منحنی های قابل تفسیر از روشهای تشخیصی EEG، رادیوگرافی و…. باشد. در هر مرحله پس از طرح سوال و دریافت جواب از دانشجویان ، مدرس با جمع بندی و ارائه راهنمایی های لازم و بخصوص اشاره به مرجع قابل استفاده برای رسیدن به پاسخ صحیح و نهایی وارد بخش دیگری از سخنرانی می شود، ومجددا با طرح سوال تازه مطلب مفید و موثری را بین دانشجویان به بحث می گذارد. در طول یک سخنرانی به این روش ، سوالات مختلف و متعددی مطرح می شود و برخلاف روشهای معمول حاضرین در طول ارائه مطلب آموزشی با مشارکت فعال و موثر خود نقش اصلی را در تبادل و فراگیری نکات آموزشی برعهده دارند.به نظر جورابچی سخنرانی برنامه ریزی شده ، انجام آموزش بر مبنای طرح مساله را در گروههای بزرگ عملی می کند و برای افزایش مشارکت و فعالیت فراگیر در فرایند آموزشی روشی مفید و موثر خواهد بود.(۴)

 

پیشنهادات:

 

هرگاه مشکل وجود داشته باشد ، ممکنست شایستگی استراتژی حل مشکل مورد التفات قرار نگیرد.بنابراین بایستی هر گونه استفاده از این راهبرد جهت نتیجه گیری خوب از آموزش با رعایت موارد ذیل الذکر انجام گردد.

–                     معلم بایستی بطور مناسبی آموزش دیده و انگیزه کافی برای سازگاری با استراتژی حل مشکل را داشته باشد.

–                     بایستی مشکل برگزیده برای دانشجویان مهم و مورد علاقه آنان باشد و آنها را درگیر نماید لیکن فراتر از توانایی ها و قابلیت شان نباشد.

–                     باید فراگیران آموزش کافی دیده و راهنمایی لازم برای طی سیستماتیک مرلحل بعدی در استفاده از این راهبرد شده باشند.

–                     در این استراتژی ممکنست تکنیک تجزیه و تحلیل هدف در یادگیری مفید واقع گردد. متعاقبا دانش آموزان بایستی تشویق به شناخت واضح از اهداف مشکلی که با آن مواجه شده اند، وضعیت کنـــونی ( هنگام کسب اطلاعات و استفاده از امکانات موجود) و آنچه که احتیاج می باشد تا انجام گردد (تغییرات ممکنه و قابل تغییر) برای کشف راه حل ( کاهش تفاوت میان توانایی ها و مقاصد) شوند.

–                     دانشجویان باید به اندازه کافی آزاد باشند، لیکن برای مستقل بودن در حل مشکلشان با کمک بحث های آزاد و صریح و در تعقیب فعالیتهای گروهی و غیسر وابـسته، به خوبی تحت نظارت باشند. آنــان نباید هرگز دلسرد  شوند یا سعی و تلاش برای طرح ریزی را کنار گذاشته و در کسب موفقیت با سعی و تلاش اولیه شکست بخورند.(۱ ص:۳۲۴)

 

موارد و کاربرد PBL  در آموزش پرستاری:

همانگونه که ذکر شد، امروزه در اکثر کشورهای دنیا خلا جدی میان آموزش و بالین خصوصا در آموزش پرستاری وجود دارد. اکثریت پرستاران معمولا قادر نیستند میان دانش فراگرفته در کلاس درس و نحوه بیان نمودن آن در محیط های بالینی ارتباط منطقی برقرار نماید.

راه های زیادی از جانب متخصصان جهت کاهش این خلا ارائه گردیده است یکی از این راه ها ، جایگزینی روشهای آموزش فعال به جای شیوه های آموزشی غیر فعال می باشد.

در یک آموزش فعال دانشجو خواهد آموخت که چگونه یاد بگیرد، چگونه تفکر کند و با دستیابی به مهارت های تفکر انتقادی چگونه توانایی حل مشکلات را در هر موقعیتی داشته باشد . یکی از شیوه های آموزشی فعال پیشنهاد شده جهت جهت دستیابی به این مهم PBL می باشد. این شیوه آموزشی همانگونه که اثبات شده می تواند موجب گسترش و ارتقاء مهارتهای تفکر انتقادی ، نگرش و رفتار دانشجویان گردد، واین همان هدف اصلی آموزش است که دانشجویان بتوانند با موفقیت به صورت فعال و نه منفعل برخورد نمایند. همانگونه که ذکر شد دانشجویانی که به صورت خلاق فکر می کنند، کمتر به قضاوت غلط تئوری می پردازند. نهایتا می توان گفت استفاده از این استراتژی آموزشی با تغییر در مهارتهای استدلال بالینی، تجزیه و تحلیل و یادگیری خود محوریر گردد و انگیزش را جهت یادگیری افزایش داد

 

 

موارد کاربرد در خدمات پرستاری

پیشرفت های مداوم در رمینه تکنولوژی پزشکی و مراقبت از بیماران، امروزه پرستاری را بصورت یک حرفه پیچیده ، پر چالش و تخصصی مطرح ساخته است.تنوع و تغییرات سریع در نیازهای مددجویان باعث گردید تا پرستاران بدانند که با انجام کارهای روتین دیگر قادر نخواهند بود به اهداف شغلی مورد نظر خود دست یابند بلکه پرستاری پیشرفته و کار آمد نیازمند مهارتهایی نظیر تفکر انتقادی، حل مشکل و نگرش مثبت حرفه ای ما می باشد و یک پرستار بالینی در صورت دارا نبودن چنین ویژگی هایی معمولا مهارت های لازم را در زمینه کارهای عملی نخواهد داشت.

یکی از راههای پیشنهاد شده جهت ایجاد چنین ویژگیهایی در پرستاران تعلیم آنها با یک متد آموزشی فعال و مشکل محور می باشد. دانشجویانی که در دوران تحصیلی از یک یادگیری فعال برخوردار نباشند در آینده کاری خود در تعیین اهداف و تصمیم گیری نقشی نداشته و صرفا اجرا کننده دستورات و هضم کننده برنامه های از پیش تعیین شده خواهند بود. از میان استراتژی های آموزشی مطرح شده بهترین راهکاری که می توان پرستاری را به سمت نیل به اهداف حرفه ایش رهنمون سازد یادگیری بر اساس حل مشکل می باشد. این شیوه آموزشی فعال بر پایه دو اصل مشکل محوری و دانشجو محوری ، موجب می گردد تا دانشجویان در آینده شغلی خود با موقعیت های بیمار و بیماری برخورد فعالانه داشته و تنها به اجرای طوطی وار پروسیجرها اکتفا نکنند.

در نهایت می توان چنین گفت که اگر بپذ یریم ناکارآمد بودن پرستاران در رفع نیازهای مددجو مربوط به شکافی است که میان آموزش و بالین وجود دارد آن گاه جایگزین ساختن روش آموزشی که بتواند با کاهش این شکاف موجب ارتقاء کار آیی آنان گردد یک امر ضروری خواهد بود . بهترین روش آموزشی که می تواند ما را به سمت این اهداف رهنمون سازد PBL خواهد بود.(۲)

 

فهرست منابع:

  1. Basavanthsppa.BT-2003- Nursing Education JYPEE Brothes –India-chapter 10 –pp: 323-324
  2. بهمن پور ،کاوه. (۱۳۸۲)   بررسی تاثیر آموزش به شیوه یادگیری بر اساس حل مشکل بر مهارتهای تفکر انتقادی ، عوامل زمینه ساز تفکر انتقادی، نگرش و رفتار دانشجویان کارشناسی ارشد دانشگاه علوم پزشکی تهران- پایان نامه کارشناسی ارشد

 

  1. ترکمندی، حمید رضا. کدام ارزشیابی؟ سایت بیجار ، ایران – علمی – فرهنگی ، اقتصادی
  2. صباحی،ریحانه و دیگران.(۱۳۷۷)مقدمه ای بر آموزش بر مبنای مساله(PBL) – مدیریت مطالعات و توسعه آموزش پزشکی – دانشگاه علوم پزشکی اصفهان
  3. محمودی، سید محسن. (۱۳۸۰)  نوآوری در آموزش پرستاری – فصلنامه دانشکده پرستاری و مامایی شهید بهشتی – پائیز و زمستان

 

  1. معماریان، ربابه . یادگیری بر اساس حل مشکل ، مجله آموزش پزشکی – شماره ۱۰-۱۳۷۸

ارشدی، فرخ سهیل؛ بلورچی فرد، فریبا . دیدگاههای موجود در زمینه یادگیری بر اسا س طرح مساله . نشریه آموزش پزشکی دانشگاه علوم پزشکی گیلان،‌شماره ۳ پاییز و زمستان ۸۱

درباره ترم آخر

۸ نظرات

  1. سلام.وبسایت خیلی خوب و جامعی دارید.ممنون

  2. سلام.وبسایتتون خیلی خوب و مفیده.به کارتون ادامه بدین

  3. عاشق این وبسایت شدم من.عالی
    هستید شما

    • با سلام و تشکر از حسن نظر شما
      ترم آخر وتعلق به شما دوستان عزیز می باشد. باعث افتخار ماست. هر امری در زمینه طراحی پرسشنامه، تحلیل اماری، نگارش پایان نامه و … داشتید در خدمت خواهیم بود.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *